دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه. "سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه" اثر وامبری، آرمین، با ترجمه فارسی ((فتحعلی خواجه نوریان)) در سال 1337 به وسیله ((بنگاه ترجمه و نشر کتاب )) منتشر شده است. این کتاب با وجود چند اشتباه و سهل بینی نویسنده اش از جمله مراجع معتبر است، برای طالبان مطالعه در احوال گذشته ترکمانان است.
کتاب شامل دو قسمت می باشد. قسمت اول از اوضاع و احوال تاریخ و جغرافیایی شهرها و آبادی های آسیای میانه و ترکمانان و ازبکان تا قرن هشتم و نهم می پردازد و قسمت دوم کتاب درباره آداب و رسوم ترکمن است.
اوضاع و احوال تاریخی و جغرافیایی شهرها و آبادی های آسیای میانه و ترکمانان و ازبکان تا قرن هشتم و نهم را می توان، در آثار خاورشناسانی مثل بارتولد و فرای و در تحقیقات پژوهش گران ایرانی؛ مانند نوشته ها و ترجمه های خانم دکتر شیرین بیانی یافت. ولی از وضع ترکستان در دوره قاجار نوشته مفصلی ظاهرا جز این سفرنامه و اشاره های مختصری در دیگر سفرنامه های این دوره؛ مانند سفرنامه های پولاک ولیدی شل نیست.
وامبری خاورشناسی مجاری است که به مطالعه زبان شناسی علاقه مند است و چون می پندارد، ممکن است زبان مادریش با زبان های ترکی و تاتاری خویشاوندی داشته باشد، به عثمانی می رود و در آن جا چند سالی را به مطالعه زبان ترکی می گذراند. سپس با نام مستعار رشید افندی خود را به سفارت ترکیه در تهران می رساند و پس از دیدار با نماینده سلطان عثمانی و معرفی به سفارتخان های دیگر و ملاقات با افرادی مثل گوبینو، به سوی خانات آسیای میانه رو می نهد. چون پی برده است که مردم خاور زمین به کنجکاوی و یادداشت برداشتن های دانشمندان اروپایی اعتقادی ندارند و چه بسا مزاحمشان هم می شوند، به ناچار لباس درویشی می پوشد و به همه می گوید، به زبارت قبور مقدس ترکستان می رود.
وامبری سفارت عیسویان را برای ملاقات با تیمور یا جانشینان او برعهده داشته است و برای اینکه بتواند، بیشتر با مردم حشر و نشر داشته باشد و اطلاعات کسب کند، خود را به هیئت یک درویش اسلامی در آورده است (درویش دروغین) و بعضا در بعضی از شهرها هم می گفته، از حج برگشته است و متعجب از اینکه مردم اعتقاد داشته اند، برای پادشاه عثمانی هر روز در آشپزخانه ای در مکه غذا طبخ می کرده و با پیک مخصوصی آن غذا را برای وی به استانبول می فرستاده اند و اینکه وقتی یک مامور دولتی به شهری وارد می شده، بدون سوال و جواب اولین روستائی را که سر راهش بوده، فرا خوانده و دستار خود روستائی را بر گردن او می پیچیده و دنبال اسب می کشانده تا او ماموران را به سرای کدخدا یا حاکم شهر رهنمون باشد و اینکه وقتی به دیدار تیمور می رسد. او را در حال بازدید از ساختمان در حال ساخت بنای معروف سمرقند مشاهده می کند؛ در حالی پی ساختمان کنده شده بوده و کارگران درون آن مشغول کار بوده اند و امیر برای آن ها غذا به داخل گود می فرستاده است، چون آن ها تا اتمام کار حق خروج از آن گود را نداشته اند و باید بصورت شبانه روزی کار می کرده اند.
[ویکی فقه] سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه (کتاب). سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه اثر وامبری، آرمین، با ترجمه فارسی « فتحعلی خواجه نوریان » در سال ۱۳۳۷ به وسیله «بنگاه ترجمه و نشر کتاب» منتشر شده است. این کتاب با وجود چند اشتباه و سهل بینی نویسنده اش از جمله مراجع معتبر است، برای طالبان مطالعه در احوال گذشته ترکمانان است.
کتاب شامل دو قسمت می باشد. قسمت اول از اوضاع و احوال تاریخ و جغرافیایی شهرها و آبادی های آسیای میانه و ترکمانان و ازبکان تا قرن هشتم و نهم می پردازد و قسمت دوم کتاب درباره آداب و رسوم ترکمن است.
گزارش محتوا
اوضاع و احوال تاریخی و جغرافیایی شهرها و آبادی های آسیای میانه و ترکمانان و ازبکان تا قرن هشتم و نهم را می توان، در آثار خاورشناسانی مثل بارتولد و فرای و در تحقیقات پژوهش گران ایرانی؛ مانند نوشته ها و ترجمه های خانم دکتر شیرین بیانی یافت. ولی از وضع ترکستان در دوره قاجار نوشته مفصلی ظاهرا جز این سفرنامه و اشاره های مختصری در دیگر سفرنامه های این دوره؛ مانند سفرنامه های پولاک ولیدی شل نیست. وامبری خاورشناسی مجاری است که به مطالعه زبان شناسی علاقه مند است و چون می پندارد، ممکن است زبان مادریش با زبان های ترکی و تاتاری خویشاوندی داشته باشد، به عثمانی می رود و در آن جا چند سالی را به مطالعه زبان ترکی می گذراند. سپس با نام مستعار رشید افندی خود را به سفارت ترکیه در تهران می رساند و پس از دیدار با نماینده سلطان عثمانی و معرفی به سفارتخان های دیگر و ملاقات با افرادی مثل گوبینو، به سوی خانات آسیای میانه رو می نهد. چون پی برده است که مردم خاور زمین به کنجکاوی و یادداشت برداشتن های دانشمندان اروپایی اعتقادی ندارند و چه بسا مزاحمشان هم می شوند، به ناچار لباس درویشی می پوشد و به همه می گوید، به زیارت قبور مقدس ترکستان می رود.
← درویش دروغین
۱. ↑ سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه، آرمینیوس وامبری، ترجمه: فتح علی خواجه نوریان، ص۷-۵۳۹.
منبع
...
