ابن مسعود ابوالفضائل حسام الدین احمد بن علی

[ویکی فقه] اِبْن مَسعود، ابوالفضائل حسام الدین احمد بن علی، مصنف کتاب مراح الارواح در علم صرف می باشد.
از زندگی وی اطلاعی در دست نیست. سیوطی
سیوطی، بغیةالوعاة، ج۱، ص۳۴۷، به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره، ۱۳۸۴ق /۱۹۶۴م.
طاش کوپری زاده که خود مختصر کتاب مراح را به عنوان یک متن آموزشی فراگرفته
طاش کوپری زاده احمد، الشقائق النعمانیة، ج۱، ص۵۵۳، به کوشش احمد صبحی فرات، استانبول، ۱۴۰۵ق /۱۹۸۵م.
این اثر بارها در ایران، ترکیه و لبنان به صورت مستقل یا همراه برخی شروح آن به چاپ رسیده است. برای نمونه می توان به چاپ استانبول در ۱۴۰۴ق /۱۹۸۴م اشاره کرد.از دیگر چاپ های کتاب می توان از چاپ بولاق (۱۲۴۴، ۱۲۸۲ق)، هند (۱۲۶۷ق) و تهران (۱۲۷۴، ۱۲۸۰ق) نام برد.
شرح های مشهور مراح
...

💡 كما اينكه از ابن مسعود هم قريب به اين مضمون روايت شده كه گفت:رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) مرا دستور دادند كه مقدارى از قرآن را بخوانم، و منچند آيه اى از سوره يونس برايش تلاوت كردم تا آنكه رسيدم به اين جمله: (و ردواالى الله موليهم الحق...)، ديدم كه اشك در دو چشمان نازنينش حلقه زد.

💡 از سدى روايت است كه گويد: شبى عمربن خطاب به اتفاق عبداللّه مسعود از خانه خارجشد، نورى ديد و آن را دنبال كرد، تا وارد خانه شد. ديد چراغى در خانه است. بهتنهايى وارد خانه شد و ابن مسعود را رها كرد. عمر ديد پيرمردى نشسته و شرابى درپيش دارد و زنى براى او آواز مى خواند. مرد متوجه نشد تا اينكه عمر سر رسيد.

💡 مؤ لف:بعضى از مفسرين، كلام على (عليه السلام ) راحمل بر تشبيه كرده اند، همچنان كه در حديث ابن مسعود هم ديديد كه داشت:زمينى چون نقره.

💡 روايت كرده اند از ابن مسعود كه او شنيد از مردى كهم مى گفت: خواندم ديشب سورةالبقرة را ابن مسعود را پاسخ گفت: همين بود نصيب او. يعنى: همين گفتن پاداشعمل او بود و ديگر اجرى بر عملش مترتب نمى شود.

💡 و در الدر المنثور است كه بيهقى در كتاب شعب الايمان از ابن مسعود روايت كرده كه گفت:بعد از آنكه آيه (يا ايها النبى جاهد الكفار و المنافقين )نازل شد به رسول خدا (صلى الله عليه وآله ) دستور داده شد تا بدست خود با كفار ومنافقين مبارزه كنند، و اگر نتوانست با قلب خود و اگر آن را نيز نتوانست به زبان خود واگر آنهم برايش مقدور نبود با برخورد خشن و ترش روئى با ايشان مبارزه كند.

💡 این در حالیست که قرائت عاصم و نقل آن از ابن مسعود، از طرف منابع معتبر قلمداد شده‌است.