نقش عقل و حس در تصورات
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] نقش حس در تصورات خیلی واضح و روشن هست که با احساسات تصورات حاصل می شود اما جایگاه عقل در تصورات مانند حس نیست ولی جدای از او هم نیست.
فلاسفه غربی در مقام تبیین پیدایش تصورات بر دو دسته تقسیم می شوند
← دسته اول
روشن است که نقد تفصیلی و گسترده هر دو مشرب نیازمند به کتاب مستقل و پر حجمی است که سخنان هر صاحب نظری جداگانه نقل و بررسی شود و چنین کاری با وضع این کتاب مناسب نیست از این روی به نقد مختصری از اصل نظرات بدون در نظر گرفتن ویژگی های هر قول بسنده می کنیم:
← نقد اول
برای روشن شدن نقش حقیقی حس و عقل در تصورات نگاهی به انواع مفاهیم و کیفیت پیدایش آنها در ذهن می افکنیم. هنگامی که چشم به منظره زیبای باغچه می گشاییم رنگ های مختلف گل ها و برگ ها توجه ما را جلب می کند و صورت های ادراکی گوناگونی در ذهن ما نقش می بندد و با بستن چشم دیگر آن رنگ های زیبا و خیره کننده را نمی بینیم و این همان ادراک حسی است که با قطع ارتباط با خارج از بین می رود اما می توانیم همان گل ها را در ذهن خودمان تصور کنیم و آن منظره زیبا را به خاطر بیاوریم و این همان ادراک خیالی است. غیر از این صورت های حسی و خیالی که نمایشگر اشیاء خاص و مشخصی است یک سلسله مفاهیم کلی را هم درک می کنیم که از اشیاء مشخصی حکایت نمی کنند مانند مفاهیم سبز سرخ زرد ارغوانی نیلوفری و.... همچنین خود مفهوم رنگ که قابل انطباق بر رنگ های گوناگون و متضاد است و نمی توان آنرا صورت رنگ پریده و مبهمی از یکی از آنها انگاشت. بدیهی است که اگر ما رنگ برگ درختان و چیزهای همرنگ آنها را ندیده بودیم هرگز نه می توانستیم صورت خیالی آن را در ذهن خودمان تصور کنیم و نه مفهوم عقلی آن را چنانکه نابینایان هیچ تصوری از رنگ ها ندارند و کسانی که فاقد حس بویایی هستند هیچ مفهومی از بوی های مختلف ندارند و از این جا است که گفته اند من فقد حسا فقد علما یعنی کسی که فاقد حسی باشد از نوعی از ادراکات و آگاهی ها محروم خواهد بود.
← چگونگی پیدایش مفاهیم کلی
...
جمله سازی با نقش عقل و حس در تصورات
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 2 حمايت ودفاع از پاكانى كه مورد تهمت قرار گيرند، لازم است. (نزّله...باذن اللّه ) خداوند ضمن محكوم كردن تصورات بنى اسرائيل، از جبرئيل تجليل كرده كه بدون اذن ما كارى نمى كند ودر رسالت خود، امين ورابط بين ما وپيامبر است.
💡 مناسبترین راه برای انتقال تصورات ترنر در موضوعاتی همچون کشتیهای غرق شده، آتش به عنوان مثال «سوختن پارلمان در آتش» در سال ۱۸۳۴، اتفاقی که ترنر با عجله برای دیدن آن شتافت و در سری آبرنگهای خود آن را طراحی کرد)، فجایع طبیعی و پدیدههای طبیعی همچون نور خورشید، طوفان، باران و مه. او مجذوب قدرت وحشی دریا بود و این را میتوان در اثر «سحرگاه بعد از تخریب» و «کشتی برده» به وضوح دید.
💡 زرتشت در طول تاریخ همواره شخصیت مورد توجهی بوده است؛ افراد گوناگون از تمدنها و فرهنگهای مختلف مانند یونانیها، رومیان، مسیحیان، مسلمانان و غربیها بسته به تصورات و اهداف خودشان، مطالبی به او نسبت دادهاند. هرچند بیشتر این نوشتهها سندیت تاریخی ندارند.
💡 ((مربى، طفل را براى زندگى حاضر مى كند، پس بايدطفل را بر تصورات خود ترجيح دهد. مربى به فرمانعقل و قلبش گوش خواهد داد با مربى رفتارى انسانى خواهد داشت، زيرا نبايد هيچ گاهجنبه انسانيت را از دست داد. بدون هيچگونه خود خواهى و خود پسندى رفتارى انسانى داشت. بايد در عين حال، هم انسانى بود و هم بى طرف.
💡 در تعليم و تربيت جديد، براى آن كه محصلين به عمقمسائل علمى وقوف بيشترى پيدا كنند و علل ومعاليل طبيعت را بهتر درك نمايند، مدارس را تا آن جا كه ممكن است بهوسائل آزمايشگاهى مجهز مى كنند و مطلب درس را از مرحله بحث كلاس و تصورات ذهنى،به محيط آزمايشگاه و تجربه مى برند تا محصلين از تدريس نظرى و مشاهده علمى،تواءما استفاده كنند و مسائل مورد بحث، بهتر در ذهنشان جايگير شود.
💡 فیلسوفان بزرگ همواره درباره نقش عقل و حس در تصورات انسانی بحث کردهاند تا بدانند چگونه درک ما از واقعیت شکل میگیرد.
💡 برای درک عمیقتر از ماهیت شناخت، باید بررسی کرد که نقش عقل و حس در تصورات ذهنی ما تا چه اندازه در تعیین حقیقت موثر است.
💡 در مباحث معرفتشناسی، بررسی دقیق نقش عقل و حس در تصورات میتواند به پاسخ این پرسش منجر شود که انسان چگونه مفاهیم انتزاعی را میفهمد.