نظام اعرج

نظام اعرج. [ ن ِ م ِ اَ رَ ] ( اِخ ) حسن بن محمد. رجوع به نظام الدین حسن بن محمدبن حسین شود.

نظام الدین حسن بن محمد نیشابوری ( ف. ۹٠٠ ه.ق. ). از علمای قرن نهم است. آثارش: کتاب [ شرح تذکره طوسی در هیات کتاب [ شرح مجسطی ] کتاب [ شرح نظام ] در صرف کتاب [ تفسیر ] معروف به تفسیر نیشابوری و شرحی بر کتب زیج.
حسن ابن محمد ٠

نِظام اَعْرَج (قرن ۷ و اوایل قرن ۸ق)
(یا: نظام الدین حسن نیشابوری) عالم ایرانی و مفسر و حافظ قرآن. اصلش از قم بود، اما در نیشابور به دنیا آمد و همان جا روزگار به سر برد. نزد قطب الدین شیرازی درس خواند. در ریاضیات، نجوم، تفسیر و علوم ادبی استاد بوده است. مهم ترین اثر وی غرائب القرآن و رغائب الفرقان معروف به تفسیر نیشابوری است. از دیگر آثارش: تفسیر التحریر، حاشیه بر تحریر مجسطی؛ البصائر فی مختصر تنقیح المناظر و توضیح الذکر در شرح تذکرۀ خواجه نصیرالدین طوسی؛ شرح شافیۀ ابن حاجب مشهور به شرح نظام؛ رساله ای در حساب.

💡 آن نفس گر یاد آری از نظام آن نفس جاوید او را میتمام

💡 از مشرق دست گوهر آل نظام ده ماه تمام را طلوعست مدام

💡 چنانکه بود به دولت نظام ملک مشیر کنون شدست به اقبال فخر ملک مشار

💡 پوید و در پویه‌اش نظام ممالک جنبد و در جنبشش قضای مقدر

💡 خود اینهم در نظام تام عرض است که ذلت بهر شیئی هست و فرض است

💡 خور ز تو چون باده افق همچو جام کار فلک از تو چنین با نظام