مکرر محذوف

[ویکی فقه]
...

💡 وی در مقام استدلال برای اثبات مدعایش، به متعلق جار و مجرور در آیه اشاره دارد و می‌نویسد که عرب برای «مودت» ظرف قائل است و متعلق «فی القربی» کلمه «مودت» نیست؛ بلکه متعلق به محذوفی است که تقدیر آن «الّا المودة الثابتة فی القربی»[یادداشت ۱] می‌باشد. فخر رازی، هر سه معنای «خویشاوندی»، «خویشاوند» و «وسیله تقرب» را ذکر کرده‌است.

💡 كلمه (فى جنات ) خبرى است براى مبتدايى محذوف، و اگر (جنات ) را بدون الفو لام آورد و فرمود: (در بهشتهايى ) براى تعظيم بهشت ها بود، خواست بفرمايد: دربهشت هايى كه از عظمت به حدى است كه وصفشقابل درك نيست. البته ممكن هم هست خبر نباشد، بلكهحال از (اصحاب يمين ) باشد.

💡 و چه بسا مفسرينى ديگر كه گفته اند: فاعل در (فعله ) محذوف است، و تقدير كلام(بل فعله من فعله ) است، يعنى اين كار را هر كه كرده، كرده، آنگاه خودش ابتدا كردهو گفته: (كبيرهم هذا فسئلوهم ان كانوا ينطقون ).

💡 اين را هم بايد بگوييم كه قائم مقام شدن (أ ن ) وصله اش به جاى هر دومفعول (حسب ) با اينكه در كلام خدا زياد آمده، و از آن جمله فرموده: (ام حسب الذيناجترحوا السيئات ان نجعلهم كالذين آمنوا) وامثال آن حاجتى باقى نمى گذارد كه مفعول دوم آن را محذوف بدانيم. علاوه بر اينكهبعضى از نحويين هم آن را جائز ندانسته اند.

💡 كلمه (الى ) متعلق به محذوف است، و تقدير كلام:(هل لك ميل الى ان تزكى - آيا ميل به اين دارى كه پاك شوى ؟) و يا چيزىمثل اين است، و مراد از (تزكى ) پاك شدن از قذارت طغيان است.

💡 ممكن است كه جمله (و ليعلم ) عطف بر محذوف باشد آنگاه آن محذوف و اينكه بر آن عطفشده در مجموع تعليل بيان آيه قبلى باشد كه چگونه و چرا خداوند اين القاء را فتنه وآزمايش بيمار دلان و سنگدلان قرار داد.