مفسرین اصلی قران
«مفسرین اصلی قرآن» به گروهی از مفسران گفته میشود که در نگاه اعتقادی و علمی، دارای بالاترین صلاحیت در تفسیر قرآن کریم هستند و بر اساس باور شیعه امامیه، این جایگاه به پیامبر اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) اختصاص دارد. در این دیدگاه، ائمه معصومین به دلیل برخورداری از علم الهی، احاطه کامل بر ظاهر، باطن، تأویل و تنزیل قرآن دارند و به همین دلیل به عنوان اصلیترین و معتبرترین مفسران قرآن شناخته میشوند. بر اساس این باور، قرآن کریم دارای لایههای مختلف معنایی است و فهم کامل آن تنها از طریق کسانی امکانپذیر است که به همه ابعاد آن آگاهی داشته باشند. از این رو، نقش پیامبر اسلام (ص) و اهل بیت (ع) در تبیین و توضیح آیات قرآن بسیار اساسی دانسته میشود و آنان به عنوان شارحان حقیقی وحی معرفی میگردند. در منابع اسلامی نیز تأکید شده است که پیامبر اسلام وظیفه تبیین و توضیح آیات نازل شده را بر عهده داشتهاند و بسیاری از روایات اهل بیت (ع) در واقع شرح و تفسیر آیات قرآن هستند. این روایات شامل توضیح مفاهیم اعتقادی، اخلاقی و احکام دینی میشوند و به روشن شدن معانی عمیق آیات کمک میکنند. همچنین در این دیدگاه بیان میشود که قرآن به دلیل جامعیت و جاودانگی خود، بسیاری از مسائل را به صورت کلی بیان کرده و جزئیات آن نیازمند توضیح سنت و روایات است. به همین دلیل، رابطه قرآن و سنت رابطهای مکمل و تفسیری دانسته میشود که در آن سنت نقش توضیحدهنده و تبیینکننده آیات قرآن را دارد. در مجموع، «مفسرین اصلی قرآن» در این نگاه، پیامبر اسلام (ص) و اهل بیت (ع) هستند که به عنوان صاحبان علم الهی و آگاهان به حقیقت قرآن، مرجع اصلی فهم و تفسیر آیات الهی به شمار میروند و سایر مفسران در درجه بعدی و بر اساس آموزههای آنان به تفسیر قرآن میپردازند.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] مفسرین اصلی قرآن. اگر مراد علم ائمه (علیهم السّلام) به همه قرآن اعم از ظاهر، باطن، تنزیل و تاویل آن است، باید گفت این امری مسلم و مورد قبول است از آنجا که قرآن کریم، دارای ظاهر، باطن، تاویل و تنزیل است، علم به باطن و تاویل قرآن کریم در اختیار معصومین (علیهم السّلام) است و آن بزرگواران احاطه تام بر همه ابعاد قرآن دارند. به تعبیر دیگر پیوند میان قرآن و اهل بیت، پیوند میان نور و بینایی است؛ گرچه نور وحی در ذات خود روشن و روشنگر است، اما بهره گیری از آن، نیاز به چشمانی بصیر و نافذ دارد و راه اندازان طریق دیانت به میزان بصیرت و بینایی خویش از آن سود می جویند.
بی تردید قطعی ترین کارکرد سنت نسبت به قرآن، که هیچ کس نمی تواند در آن تردید کند، نقش توضیحی و تفسیری سنت نسبت به قرآن است؛ این حقیقت را می توان از خود قرآن استفاده کرد، آنجا که می فرماید: «و انزلنا الیک الذکر لتبین للناس ما نزل الیهم». زیرا بر اساس آیه فوق، نقش پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) شرح ما انزل الله برای مردم است و واقعیت امر نیز بر آن صحه می گذارد. اگر به مجامع روایی مان مراجعه کنیم، می بینیم قسمت اعظم روایات، شرح آیات وحی هستند؛ برخی به تفسیر معارف و مفاهیم اعتقادی و نظری و عملی پرداخته اند و مفاهیمی چون عرش، کرسی، صفات الهی، امانت الهی به انسان، عدل، ظلم، خیانت، تبذیر و اسراف، تزکیه، تقوا، تکبر، فسوق.... را شرح داده اند و برخی دیگر به تبیین حدود و گستره مفاهیم و معانی قرآن پرداخته اند.
منشا نیاز قرآن به سنت
قرآن کریم، بنابر مصالح چندی که شاید یکی از آنها تضمین جاودانگی و تداوم حیات معارف و قانون گذاری های قرآنی است، به گونه ای کلی و بدون طرح جزئیات به بیان مسائل پرداخته است، تا چون آفتاب بر همه لحظات تاریخ بتابد، این سبک، ناگزیر همراه با نوعی اطلاق و کلیت و شمول است که می بایست به وسیله سنت، قیدها و خصوصیات ثابت و متغیر آن بیان شود.پس نیازمندی قرآن به سنت در تبیین معارف آن، واقعیتی است که از خود قرآن برخاسته است و به همین لحاظ می توان گفت همان گونه که سنت در اصل اعتبار و حجت بودن خود به قرآن متکی است قرآن نیز در تفهیم و القای معارف خود به سنت تکیه دارد و به آن محتاج است. جمله پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) که فرمود: «انی تارک فیکم الثقلین لن یفترقا حتی یردا علی الحوض»، نیز همین واقعیت نیازمندی دو سویه کتاب و سنت را که اهل بیت بیانگر آن هستند، تایید می کند.
مهم ترین ویژگی تفسیر معصومین
کاوش در روایات تفسیری اهل بیت بیانگر آن است که اهتمام ایشان و تاکید آنان در زمینه تفسیر معنوی قرآن بوده است و تفسیر لفظی قرآن در روایات تفسیری ایشان اندک است و این می تواند بدان جهت باشد که تفسیر لفظی، کاری چندان پیچیده و دور از دسترس نبوده، بلکه لغت شناسان با اندکی بازکاوی و دقت می توانسته اند به آن برسند، ولی این تفسیر معنوی قرآن است که نیاز به آگاهی های ژرف دینی و آشنایی با روح فرهنگ قرآنی دارد و این چیزی نیست که همواره از منابع دانش و تجربه های بشری، ارتزاق کند، بلکه تفسیر معنوی کتاب الهی، ویژه کسانی است که در قرآن به عنوان «اولوالالباب»، «اهل الذکر»، «مطهرون» یاد شده اند و اهل بیت کامل ترین و بارزترین نمونه های این عناوین هستند؛ چه این که پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) در حدیث مشهور، متواتر ثقلین، ایشان را از قرآن و قرآن را از ایشان جدایی ناپذیر معرفی کرده است و رهیابی امت به زلال هدایت را بسته به جدا نشدن از قرآن و اهل بیت دانسته است.
قول ملا صدرا در ارتباط با قرآن
...
جمله سازی با مفسرین اصلی قران
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 مطالعه آثار مفسرین اصلی قران به پژوهشگران کمک میکند تا لایههای پنهان و عمیق معنایی آیات الهی را در بافت تاریخی و زبانی خود بهتر درک کنند.
💡 بسیاری از دانشآموزان در مراکز مذهبی برای آشنایی با دیدگاههای مختلف مفسرین اصلی قران، تلاش میکنند تا منابع معتبر و قدیمی را به دقت مطالعه نمایند.
💡 در کلاسهای علوم قرآنی، استاد با بررسی نظرات مفسرین اصلی قران، سعی در تبیین تفاوتهای ظریف میان تفاسیر مختلف و روشهای استنباط حکمهای شرعی دارد.