معماری خرسنگی (Megalithic Architecture) اصطلاحی در باستانشناسی است که به سازههایی گفته میشود که از سنگهای بسیار بزرگ و بدون استفاده از ملات ساخته شدهاند. در این نوع معماری، تختهسنگهای عظیم بهگونهای روی هم قرار میگیرند که با اتکا به وزن و چینش قفلی، پایداری سازه حفظ میشود. این شیوه ساختوساز به دوران نوسنگی و پس از آن بازمیگردد و از قدیمیترین نمونههای معماری بشر به شمار میآید. خرسنگها میتوانند بهصورت یک سنگ منفرد یا مجموعهای از سنگها در قالب یک بنای کامل به کار روند. بسیاری از این سازهها کاربرد آیینی، تدفینی یا نمادین داشتهاند و بهعنوان نشانههایی از فرهنگهای باستانی باقی ماندهاند. خرسنگها به طور کلی به سه دسته اصلی تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند. سنگافراشت یا «منهیر» به سنگهای ایستاده و بلند گفته میشود که بهصورت عمودی در زمین قرار گرفتهاند. میزسنگ یا «دولمن» سازهای شبیه میز است که معمولاً برای گورهای باستانی مورد استفاده قرار میگرفته است. حصار خرسنگی یا «کروملک» مجموعهای از سنگها به شکل دایرهای است که نمونه مشهور آن بنای استونهنج در انگلستان است. در مجموع، معماری خرسنگی نشاندهنده تواناییهای فنی و باورهای فرهنگی انسانهای پیشاتاریخ در ساخت سازههای ماندگار است.
معماری خرسنگی
فرهنگستان زبان و ادب
{megalithic architecture} [باستان شناسی] اصطلاحی برای توصیف سازه های خرسنگی دوران نوسنگی و پس از آن
ویکی واژه
اصطلاحی برای توصیف سازههای خرسنگی دوران نوسنگی و پس از آن.
