قران و روان شناسى

[ویکی فقه] قرآن و روان شناسى (کتاب). این کتاب در گردآوری حقایق و مفاهیم روان شناسی موجود در قرآن تالیف شده است.
نویسنده کتاب دکتر محمد عثمان نجاتی که خود استاد روان شناسی است و با مکاتب مختلف روان شناسی معاصر، آشنایی کامل دارد می کوشد ضمن تبیین انواع شخصیت در قرآن آنها را با آخرین داده های روان شناسی مقایسه کند. این کار در واقع راه رشد و تکامل بررسی ها و تحقیقات جدید روان شناسی را هموار خواهد کرد، تحقیقاتی که می کوشد برای نظریات جدید مطرح شده پیرامون «شخصیت»، قوانینی اساسی وضع کند، قوانینی که حقایق و مفاهیم آن درباره انسان با حقایق و مفاهیم موجود در قرآن هماهنگی داشته باشد. در این کتاب انگیزه های رفتار از دیدگاه قرآن در سه بخش فیزیولوژیک، روانی و ناخودآگاه مورد بررسی قرار گرفته است.انواع انفعالات انسانی اعم از ترس، خشم، محبت، شادی، اندوه و غیره و راه غلبه بر این انفعالات از منظر قرآن، بررسی مساله ادراک حسی از دیدگاه قرآن و نیز بیان تاثیر انگیزه ها و ارزش ها در توجه و ادراک حسی که در آن ایمان مؤمنان باعث آمادگی و توجه مؤمنان به آیات قرآنی معرفی شده چنانکه شرک مشرکان آنان را از این ادراک بی بهره ساخته است، بررسی تفکر و اندیشه و مراحل و خطاهای آن، یادگیری و راههای آن، علم لدنی، شخصیت و انواع آن در قرآن و روان درمانی و روشهای آن از دیدگاه قرآن مطالب کتاب را شکل می دهند. البته هریک از این عناوین خود شامل مطالب ریزتری می شود که نویسنده با روشی مستدل و آکادمیک با استفاده از آیات قرآن و استناد به منابع معتبر به تفصیل درباره آنها بحث می کند.
ساختار
کتاب مشتمل بر سه مقدمه، یک سرآغاز و یک پیشگفتار است. مقدمه اول و دوم از آن مترجم و مقدمه سوم از آن مؤلف است که بر چاپ دوم عربی این اثر نگاشته شده است. در ادامه فصول ده گانه کتاب قرار دارد که به قرار ذیل می باشند:فصل اول: انگیزه های رفتار در قرآن. در این فصل انگیزه ها به سه نوع: فیزیولوژیک، روانی و ناخودآگاه تقسیم شده و هرکدام از این عناوین خود دارای زیرمجموعه هایی می باشد.فصل دوم: انفعال ها در قرآن.فصل سوم: ادراک حسی در قرآن، که به بررسی حواس در قرآن، ادراک حسی خارج از چارچوب حواس، خطای چشم و تاثیر انگیزه ها و ارزش ها در توجه و ادراک حسی می پردازد.فصل چهارم: تفکر از دیدگاه قرآن. که به بررسی مراحل تفکر در حل مشکلات و نیز خطاهای تفکر می پردازد.فصل پنجم: یادگیری در قرآن نام دارد که منابع دانش، یادگیری زبان، راههای یادگیری در قرآن و... را مورد بررسی قرار می دهد.فصل ششم: علم لدنی در قرآن.فصل هفتم: یادآوری و فراموشی در قرآن.فصل هشتم: سیستم مغز و اعصاب در قرآن.فصل نهم: شخصیت در قرآن که به بررسی انواع شخصیت در قرآن و غیره می پردازد.و فصل دهم: روان درمانی در قرآن، که به بررسی رابطه ایمان و احساس امنیت، ایمان و احساس وابستگی به گروه و روش قرآن در روان درمانی می پردازد. در پایان منابع و مراجعی که نویسنده از آنها استفاده کرده آمده است.
نسخه شناسی
این اثر نوشته دکتر محمد عثمان نجاتی استاد دانشگاه قاهره و کویت در رشته روان شناسی است که توسط عباس عرب به فارسی ترجمه شده و در قطع وزیری با جلد شومیز در ۴۲۰ صفحه همراه با تجدید نظر و اضافات مؤلف برای پنجمین بار در سال ۱۳۸۱ شمسی از سوی انتشارات بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی منتشر شده است.

💡 اسلام در چهارده قرن قبلبا مثل زدن به پشه، مگس و عنكبوت و نامگذارى بعضى از سوره هاى قرآن مجيد به اسمبعضى از حشرات، مانند نحل (زنبور) و نمل (مورچه )، در حقيقت تابلو ((حشره شناسى ))را بالابرده و افكار پيروان خود را به مطالعه در آفرينش حيرت زاى حشرات جلب كردهاست.

💡 تهيه فهرستى از نظريات بشرساخته درباره ساختار يا طبيعت آدمى كه در برابرانسان شناسى دينى و آموزه ى پيامبران و علماى دين به رقابت و هم چشمى يا حتى ستيزهبرخاسته كار دشوارى است. فقط پاره اى از آن را از اقاليم و اعصار مختلف ميآوريم تابعد عجيب آنها را از واقعيات حيات آدمى نشان بدهيم.

💡 آنگاه به وى گفتم: مرا مى شناسى ؟ گفت: نه ! گفتم: من همان بازرگان و دوست توهستم كه در (عكا) كتان از من خريدى و آن ماجرا ميان ما واقع شد. تو آن پولها را از منگرفتى و در آخر گفتى تا پانصد دينار ندهى نخواهم آمد، ولى امروز من تو را به دهدينار خريده ام و اينك در اختيار من هستى !!

💡 1 هنرى كه با جامعه شناسى و روانشناسى همراه باشد، مؤ ثّرتر است. (فاخرج لهم عجلاً) (عامل موفّقيت سريع سامرى در جلب توجّه بنى اسرائيل، شناختِ زمينه هاى بت پرستى و گاوپرستى در آن جامعه وحضور نداشتن رهبر بود.)

💡 وى از خواب بيدار مى شود و سراغ آخوند را مى گيرد و به خدمتش مى رسد و عرض مىكند: شما براى فلان ميت در فلان شب، نماز وحشت خوانده ايد؟ ايشان مى فرمايد: بله.پرسيد: آيا ايشان را مى شناسى ؟ فرمود: شناختن لازم نيست.

💡 او تو بار مى خواند و تو او را خوب مى شناسى كه، ديدار او ياد اور مهربانى هاىتوست. ياداور وفاى توست، به حسين، به شهيدان، به بيماران و درماندگان، و بهكسانى كه در شهر درد و بيمارى جز خدا، ياورى نداند.