طریق شیخ صدوق به سماعه بن مهران

[ویکی فقه] طریق شیخ صدوق به سماعه بن مهران، از اصطلاحات بکار رفته در علم حدیث بوده و به طریقی گفته می شود که شیخ صدوق روایات سماعه بن مهران را از آن طریق نقل کرده است.
طریق شیخ صدوق به سماعه بن مهران به ترتیبی زیر است: ۱ - علی بن حسین بن بابویه قمی۲ - علی بن ابراهیم بن هاشم۳ - ابراهیم بن هاشم۴ - عثمان بن عیسی عامریاز سماعه بن مهران
ارزیابی
محقق استرآبادی: طریق شیخ صدوق به سماعه بن مهران از جهت عثمان بن عیسی قوی و در آن ابراهیم بن هاشم است. علامه حلی: طریق حسن استمرحوم قهپایی: سند موثق است. مرحوم محمدتقی مجلسی: خبر موثق کالصحیح است؛ بلحاظ این که عثمان بن عیسی در کلام کشی از اصحاب اجماع شمرده شده استمحدث نوری: در طریق، عثمان ثقه و اخباش مورد اعتماد است و خود سماعه ثقه و جلیل است. آیت الله خویی: در طریق شیخ صدوق به سماعه بن مهران صحیح است.
اردبیلی، محمد بن علی، جامع الرواه، ج۲، ص۵۳۵.
۱. ↑ اردبیلی، محمد بن علی، جامع الرواه، ج۲، ص۵۳۵.۲. ↑ حلی، حسن بن یوسف، خلاصة الاقوال فی معرفة الرجال، ص۴۳۷.
...

💡 معناى اولواالعزم آن است كه در ((كافى )) با سند خود از سماعه از مولايمان امام صادقعليه السلام روايت كرده كه در تفسير اين آيه: فاصبر كما صبر اولواالعزم منالرسل (927) ((پس صبر كن چنانكه پيامبران اولواالعزم صبر كردند)). فرمود:آنان نوح، ابراهيم، موسى، عيسى و محمد - صلوات الله عليهم - بوده اند.

💡 در حديث ديگر منقول است كه حضرت صادق عليه السلام بسماعه گفت اى سماعه بخور وحـمـد خدا كن و مخور كه خاموش باشى و منقولست بسند صحيح كه حضرت على بن الحسينبـعـد ازطـعـام ايـنـدعا خواندند اَلْحَمْدُللّهِ الَّذى اَطْعَمَنا وَسَقانا وَكَفانا وَاَيَّدَنا وَاواناوَاَنْعَمَ عَلَيْنا وَاَفَضَلَ اَلْحَمْدُللّهِ الَّذى يُطْعِمُ وَلايُطْعَمُ.

💡 علامه ابن اثير نيز درست قدم به جاى پاى طبرى نهاده و متن نامه ها را در تاريخ بزرگخود نياورده و به همان بهانه طبرى متوسل شده و گفته است: كرهت ذكرها لما فيه ممالايحتمل سماعه العامه. يعنى ذكرش را از آن روى خوش نداشتم كه عامه را توانايى شنيدنآن نمى باشد.(465)

💡 سماعه گفت: فرمود ابوالحسن كاظم، عليه السلام، به من: چه چيز مانع شد ترا ازحـج ؟ گـفـت گـفـتـم: فدايت شوم، واقع شد بر من قرض بسيارى، و مالم رفته است، وقـرضـى كه لازم شده بزرگتر است از رفتن مالم. اگر نبود مردى از رفقاى ما كه خارجكـرد مـرا، قـدرت نداشتم كه خارج شوم. پس فرمود به من: اگر صبر كنى، مورد غبطهشـوى، و اگـر صـبـر نـكـنـى، اجرا مى كند خدا تقديرات خود را، خشنود باشى يا كراهتداشته باشى.

💡 در حديث ديگر مى فرمايند: مناولة المسكين تق ميتة السوء (420) بخششبه مستمندان از مرگ بد جلوگيرى مى كند. سماعه گفت: از امام صادق (عليه السلام )سؤ ال شد كه گروهى داراى مال و ثورت بسيار و عده اى سخت در فقر و گرفتارند،به گونه اى كه زكات همامورشان را گشايش ‍ نمى دهد، آيا درست است كه در اين موقعيت(قحطى ) عده اى سير وعده اى ديگر گرسنه به سر برند؟