طبقه مفسران تابعین تابعین

[ویکی فقه] طبقه مفسران تابعین تابعین به اسامی مفسران نسل دوم پس از صحابه اطلاق می شود.
کسانی که پس از ربع اول قرن دوم (تقریبا از آغاز خلافت بنی عباس) احادیث پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم را از تابعان نقل و روایت می کردند و مطالب زیادی بر آن ها می افزودند، به «تابعین تابعین» معروف شده اند.این دوره با ورود افکار جدیدی از اقوام و ملل یونان و ایران به حوزه فکری و عقیدتی مسلمانان، تحت تاثیر قرار گرفت. در نتیجه، فرقه ها و مذاهب مختلف سیاسی و اعتقادی به وجود آمد و هرکدام می کوشیدند قرآن را براساس اعتقاد خویش تفسیر کنند.
مشهورترین مفسران تابعین تابعین
در این میان، مفسران قرآن مجید پا به پای گسترش معارف اسلامی، تفسیر قرآن را تنوع بخشیدند. از مشهورترین مفسران این عصر که تا پایان قرن دوم ادامه داشت می توان افراد ذیل را معرفی کرد:۱. مقاتل بن سلیمان (م ۱۵۰ق)؛۲. شعبة بن حجاج (م ۱۶۰ ق)؛۳. سفیان بن سعید معروف به سفیان ثوری (م ۱۶۱ق)؛۴. وکیع بن جراح (م ۱۹۷ق)؛۵. سفیان بن عیینه (م ۱۹۸ ق)؛۶. یزید بن هارون (م ۲۰۶ ق) و….همه این افراد دارای تفسیر بوده اند که از آن میان، سه تفسیر سفیان ثوری، مقاتل بن سلیمان و عبدالرزاق بن همام صنعانی باقی مانده است.

💡 اين احتمال را نيز بعضى از مفسران داده اند كه تعبير (من فى الارض ) كه جنبه عمومىدارد اشاره به سجود تكوينى است كه همه انسانها حتى كافران جزء جزء وجودشان در آنشـركت دارند، ولى جمله (كثير من الناس و...) اشاره به سجود تشريعى است كه در آنبا هم مختلفند.

💡 قابل توجه اينكه به گفته فخر رازى تمام مفسران اسلام، در مورد تفسير مشهور اتفاقنظر دارند جز ابو مسلم كه آن را انكار كرده است.

💡 بعضى از مفسران احتمال داده اند كه منظور از اين جمله اين است كه سخنانى كه از سوىخدا به تو گفته مى شود همان سخنانى است كه به انبياى پيشين گفته شد

💡 مفسران قديم - رحمة الله عليهم - چون از اين جريان خبر نداشتند، لذا منشات را(مرتفعات ) معنا كرده اند و آنها را به معناى كشتيها گرفته اند: (براى خداست جارىشوندگان كه در دريا مانند كوهها بالا رفته اند).

💡 خداوند تعالى فرمود: و تعيها اذن و اعيه اكثر مفسران بر آن رفته اند كهمقصود، در اين آيه شريفه، على است.

💡 بعضى از مفسران از اين آيه چنين استفاده كرده اند كه تقاضاى رياست معنوى و روحانى والهى نه تنها مذموم نيست، بلكه مطلوب و مرغوب نيز مى باشد.