شَرْحُ الْأسْماءِ الْحُسْنی کتابی در شرح دعای جوشن کبیر، از ملاهادی سبزواری. مؤلف در این کتاب، نخست کلمه یا عبارت یا جمله یا بندی از آن دعا را نقل کرده و آن گاه به شرح اسماء الهی، که در آن مذکور است، می پردازد. توضیح نکات ادبی و تأویلاتِ حروفی و عددی نیز در جای جای آن به چشم می آید. حجم شرحِ اجزای دعا در این کتاب یکسان نیست، و درپی بعضی بندها مانند عبارتِ «یا من فی المیزان قضائُه» نزدیک به دَه صفحه سخن گفته شده است. مؤلف خود حواشی ای نیز بر این کتاب تنظیم کرده است. شرح الأسماء الحسنی و آن حواشی به صورت سنگی و حروفی به چاپ رسیده است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] شرح الأسماء الحسنی (کتاب). «شرح الاسماء الحسنی»، به زبان عربی، از مهم ترین کتاب های عرفانی است که صدر الدین قونوی آن را به رشته ی تحریر درآورده است. مطالب کتاب، در ذیل عناوین «مقدمة الؤلف»، «مقدمة فی الاسماء الالهیة» و ۹۱ اسم از اسماء الهی (برخی از اسماء، با هم ذکر شده اند که با احتساب آنها، ۹۸ اسم می شود)، ارائه شده است. [ویکی نور] شرح الاسماء الحسنی، به زبان عربی، از مهم ترین کتاب های عرفانی است که صدرالدین قونوی آن را به رشته ی تحریر درآورده است. مطالب کتاب، در ذیل عناوین «مقدمة الؤلف»، «مقدمة فی الاسماء الالهیة» و 91 اسم از اسماء الهی(برخی از اسماء، با هم ذکر شده اند که با احتساب آنها، 98 اسم می شود)، ارائه شده است. مؤلف، در مقدمه کتاب اشاره می کند که معرفت شهودی، با مخالفت هوا و قمع محبت دنیا و تحقق به حقایق تقوا حاصل می شود، نه با ترتیب مقدمات و ایراد شبهات... پس وصول به معرفت ذات متعالیه، از حیث نظر و عقل ممکن نیست، چون نهایت چیزی که از طریق عقل حاصل می شود، حیرت است. قونوی، در ذیل عنوان «مقدمة فی الاسماء الالهیة»، مطالبی را متذکر می شود که رئوس پاره ای از آنها عبارت است از: اصل در ذات مقدسه، تعری و تنزه از صفات است؛ [ویکی فقه] شرح الاسماء الحسنی (کتاب). «شرح الاسماء الحسنی»، به زبان عربی، از مهم ترین کتاب های عرفانی است که صدر الدین قونوی آن را به رشته ی تحریر درآورده است. مطالب کتاب، در ذیل عناوین «مقدمة الؤلف»، «مقدمة فی الاسماء الالهیة» و ۹۱ اسم از اسماء الهی (برخی از اسماء، با هم ذکر شده اند که با احتساب آنها، ۹۸ اسم می شود)، ارائه شده است. گزارش محتوا مؤلف، در مقدمه کتاب اشاره می کند که معرفت شهودی، با مخالفت هوا و قمع محبت دنیا و تحقق به حقایق تقوا حاصل می شود، نه با ترتیب مقدمات و ایراد شبهات... پس وصول به معرفت ذات متعالیه، از حیث نظر و عقل ممکن نیست، چون نهایت چیزی که از طریق عقل حاصل می شود، حیرت است. قونوی، در ذیل عنوان «مقدمة فی الاسماء الالهیة»، مطالبی را متذکر می شود که رئوس پاره ای از آنها عبارت است از: اصل در ذات مقدسه، تعری و تنزه از صفات است؛ هر اسم و صفتی، مقتضی کونی از اکوان است؛ ظهور ممکنات، به اسماء و صفات است؛ ممکناتی که پا به عرصه وجود می گذارند، آثار و نتایج اسماء و صفاتند؛ اسماء الهی، غیر متناهی اند؛ اعیان، شئون حقند و برای شئون حق، در دنیا و آخرت نهایتی وجود ندارد؛ اسمای الهی، دارای اقسامی است، مانند مضمرات، کنایات، اسماء نیابت و...؛ اسماء الهی، توقیفی اند؛ انبیاء، اعلم خلق به اسماء و صفات هستند؛ تقیید اسمای الهیه به ۹۹ اسم، برای تاکید است، نه حصر؛ احصاء اسماء، اتصاف به آنهاست، نه شناختن الفاظ و معانی آنها؛ اسماء حسنایی که قونوی به شرح آنها پرداخته است، عبارتند از: هو، الله، الرحمن الرحیم، الملک، القدوس، السلام، المؤمن، المهیمن، العزیز، الجبار، المتکبر، الخالق، البارئ، المصور، الغفار، القهار، الوهاب، الرزاق، الفتاح، العلیم، القابض، الباسط، الخافض، الرافع، المعز، المذل، السمیع، البصیر، الحاکم، العدل، اللطیف، الخبیر، الحلیم، العظیم، الغفور، الشکور، العلی، الکبیر، الحفیظ، المقیت، الحسیب، الجلیل، الکریم، الرقیب، المجیب، الواسع، الحکیم، الودود المجید، الباعث، الشهید، الحق، الوکیل، القوی، المتین، الولی، الحمید، المحصی، المبدئ، المعید، المحیی، الممیت، الحی، القیوم، الواجد، الماجد، الواحد، الصمد، القادر المقتدر، المقدم المؤخر، الاول الآخر، الظاهر الباطن، الوالی المتعالی، التواب، المنتقم، العفو، الرئوف، المقسط، الجامع، الغنی المغنی، المعطی، المانع، الضار، النافع، النور، الهادی، البدیع، الباقی، الوارث، الرشید و الصبور. ← انواع اسماء الهی کتاب، توسط شیخ قاسم طهرانی، تحقیق و تصحصح شده است. وی، در مقدمه، به معرفی مؤلف و این کتاب پرداخته است. فهرست های آیات، احادیث و محتویات در آخر کتاب ذکر شده است. پاورقی ها بیشتر به ذکر اختلاف نسخ و آدرس آیات قرآنی اختصاص یافته است. منبع ...
جمله سازی با شرح الاسماء الحسنی
💡 43- (( كان رسول اللّه (صلى اللّه عليه و آله ) يغير الاسماء القبيحة فىالرجال و البلدان )) يعنى پيامبر نامهاى بد اشخاص و اماكن را به نام خوب تغيير مىداد.
💡 4 ممكن است اشكار شود كه اگر مراد از الاسماء اسماء الله است، يعنى مضافاليه اسماء، كلمه الله است و الف و لام به جاى الله نشسته نه اين كهمضاف اليه، همان هولاء باشد كه در ادامه آيه، آشكار شده است:
💡 وللّه الاسماء الحسنى فادعوه بها و ذروا الذين يلحدون فى اسمائه سيجزون ما كانوايعملون (180)
💡 و نيز اگر در بعضى از روايات مانند روايتى كه دراصول كافى از امام صادق (عليه السلام ) در تفسير اين آيهنقل شده مى خوانيم فرمود: نحن و الله الاسماء الحسنى: (به خدا سوگند ما اسماءحسناى خدا هستيم ) اشاره به آن است كه پرتو نيرومندى از آن صفات الهى در وجود مامنعكس شده و شناخت ما به شناخت ذات پاكش كمك مى كند.
💡 (و اعلم ان معرفه اسماء الله تعالى علم شريف ذوقى و مشرب عظيم دقيققل من الحكماء من تفطن بعلم حقايق الاسماء الا من كوشف بكون وجوده تعالى باحديتهالجمعيه كل الموجودات قبل حصولها و ان عالم اسمائه عالم عظيم الفسحه فيه صور جميعالاعيان و المهيات.) (10)
💡 518-مفرد آمدن ((الحسنى )) با آنكه موصوف آن ((اسماء)) جمع است، شايد به دليل مقدّر گرفتن كلمه ى ((هذه )) باشد، يعنى ((هذه الاسماء الحسنى ))، هرچند نمونه هاى ديگرى نيز در قرآن هست، مانند: (مآرب اخرى )، طه، 18 و (حدائق ذات بهجة ) نمل، 60. تفاسير مجمع البيان، طبرى و تبيان.
