کلمهی «سر من رأى» (به عربی: سُرَّ مَن رَأى) در اصل نام تاریخی شهری است که امروزه آن را سامراء مینامند. این نام از سه واژه عربی تشکیل شده است: «سُرَّ» به معنای «شاد شد»، «مَن» یعنی «کسی که»، و «رَأى» به معنای «دید». بنابراین، معنای کامل عبارت «سُرَّ مَن رَأى» یعنی «کسی که آن را ببیند، شاد شود» یا «هر که آن را ببیند، خوشحال گردد». این نام زیبا را خلیفه عباسی المعتصم بالله در سال ۲۲۱ هجری قمری (۸۳۵ میلادی) برای شهری که بنا کرد، برگزید تا شکوه و زیبایی آن را بازتاب دهد.
شهر سرّ من رأى در کرانه شرقی رود دجله و در شمال بغداد ساخته شد و برای مدتی پایتخت خلافت عباسی بود. بعدها نام آن در گفتار مردم کوتاهتر شد و به سامراء تبدیل گردید. این شهر از نظر تاریخی، فرهنگی و مذهبی اهمیت بسیاری دارد و آثار برجستهای از دوران عباسی مانند مسجد جامع سامرا و مناره ملوّیه هنوز در آن باقی است.
در سامراء دو حرم مهم و مقدس امامان شیعه یعنی امام علی النقی الهادی و امام حسن عسکری (ع) قرار دارد و از زیارتگاههای بزرگ مسلمانان بهشمار میرود. در سال ۲۰۰۷ میلادی، یونسکو این شهر را در فهرست میراث جهانی ثبت کرد. امروزه سامراء شهری با جمعیتی بیش از ۱۹۰ هزار نفر است و همچنان نماد شکوه تمدن اسلامی و تاریخ خلافت عباسی به شمار میآید.
