حمزه ٔ عروضی

حمزه عروضی. [ ح َ زَ ی ِ ع َ ] ( اِخ ) از قدمای شعر است و بیت ذیل در لغتنامه اسدی از او برای کلمه مغلگاه شاهد آمده است:
قرارگاه ومغلگاهشان همی ز بهشت
بکوهسار کنی و بژرف چاه کنی.
رجوع به لغتنامه ٔاسدی شود.

از قدمای شعر است

💡 مؤلف تاریخ وصاف نیز در آغاز کتاب، آنجا که نام بسیاری از مشاهیر فنون مختلف را ذکر کرده است، می‌نویسد: «... یوسف عروضی که صدرنشین رسته عروضیان است در موقف عَجز صَدر از عَجُز بازنشناسد» اندک ابیات بازمانده از یوسف عروضی را، که انتساب تمام آنها به او قطعی نیست، نفیسی، صفا و مدیری گردآورده و نقل کرده‌اند. از اشعار وی ۱۹ بیت باقی مانده است.

💡 «در قلمرو شعر سپید و آزاد، استادان برجسته‌ای داشته‌ایم و داریم ولی آنان، در شعر عروضی آن مهارت، استادی و مقام را ندارند. کسانی که در هر دو زمینه، شعرهای بلند قابل توجه و موفق داشته باشند، این دو نفرند: «آقای دکتر شفیعی کدکنی و آقای دکتر قدمعلی سرامی …»

💡 بحر طویل، از اوزان عروضی مشترک میان شعر فارسی و شعر عربی است که با وجود بسیار کاربردی بودن حالت سالم و زحافات آن در شعر عربی، از بحرهایی است که در زبان فارسی بسیار کم کاربرد بوده و تنها حالت سالم آن به کار برده می‌شود.

💡 اشعار ملا منوچهر دارای وزن عروضی و آهنگ زیبا و دلنشین است. از این شاعر چندین مثنوی، غزل، دوبیتی و قصیده به‌جا مانده‌است، که بیشینهٔ آن‌ها شرح حال شاعر و سختی‌ها و رنج‌های زندگی اوست. همچنین، عناصر مرتبط با فرهنگ عشایری و آداب و احوال مردم لک در اشعار وی موج می‌زند.

💡 بحرِ مُتدارِک در اصطلاح عروضی، به بحر شعری گفته می‌شود که ارکان آن از تکرار «فاعِلُن» (- U -) یا زحافات آن تشکیل شده و از بحور متّفق‌الارکان است. متدارک به معنی دریابنده و درک کننده است زیرا سبب‌های آن وتدها را در می‌یابند. (متدارک - سبب خفیف و وتد مقرون «°|°°|/– ᴗ –»)