جواهر الفقه

[ویکی نور] قاضی سعد الدین ابو القاسم عبد العزیز بن نحریر بن براج طرابلسی، معروف به قاضی ابن براج (م 481 ق).
کتاب المهذب از مشهورترین و مبسوطترین کتب فقهی استدلالی قدمای از فقهای امامیه می باشد.
این کتاب که یک دوره فقه کامل استدلالی از کتاب طهارت تا آخر دیات می باشد حاصل تحقیقات عمیق و ابتکارات مؤلف است که پس از سی سال قضاوت و بکار گرفتن عملی این مباحث تدوین شده است.
صاحب مستدرکات اعیان الشیعه در این رابطه می نویسد: »فکم فرق بین کتاب فقهی یؤلف فی زوایا المدرسة من غیر ممارسة عملیة للقضاء و کتاب ألف بعد الممارسة لها أو خلالها، و لأجل ذلک یعتبر الکتاب الحاضر المهذب من محاسن عصره»..
اگر چه مؤلف گنجینه هایی از کتاب های فقهی همچون  »المقرب فی الفقه »، »المعالم فی الفروع »، «المنهاج فی الفروع »، »المعتمد فی الفقه »، «شرح جمل العلم و العمل » و «جواهر الفقه » از خود برجای گذاشته است.. اما متأسفانه امروزه فقط سه کتاب «المهذب »، «جواهر الفقه » و »شرح جمل العلم و العمل » در دسترس ما هست. این سه کتاب از ابتدای نگارش در کتب فقهی مفصل و مبسوط مورد استناد و اعتماد واقع شده اند و فقهای عظام توجه خاصی به آنان مبذول داشته اند که در این بین کتاب المهذب به دلیل روش استدلالیش جایگاه ویژه ای را داراست.
از زمان آغاز تألیف المهذب، اطلاع دقیقی در تراجم موجود نیست ولی با توجه به عبارتی که در کتاب اجاره آن ذکر شده است، مؤلف در سال 764 مشغول نگارش کتاب اجاره بوده است. »آجرتک هذه الدار فی شهر رمضان أو کان فی مثل هذه السنة و هی سنة سبع و ستین و أربع مائة »..

💡 ز بهر جلوه عروس چمن در آویزد ز ژاله عقد جواهر به روی گردن و گوش

💡 می شود گوهر جواهر سرمه در جیب صدف در دل دریا شکوه او نماید گر گذار

💡 چو بر جواهر منظومم اقتدار نماند فشاندم از خوی خجلت لالی منثور

💡 در سال ۱۹۷۸ شش گور در طلاتپه، شمال افغانستان، با قدمت تاریخی سدهٔ اول پیش از میلاد، را کشف کرد که ثروت سرشاری از جواهرات گرانبها را در خود جای داده بودند. این زیورآلات به طلای باختری معروف هستند.

💡 454- العروة الوثقى /كتاب الصوم /فصل فى طرق ثبوتالهلال مسأله 3. جواهر 16/360.