کلمه «جامهٔ گلگون» در متون قدیمی فارسی و عربی به صورت استعاری به کار رفته و کنایه از محبوب یا معشوق است. این ترکیب وصفی، حالت لطیف و جذاب محبوب را بیان میکند و نشاندهنده زیبایی، دلنشینی و جذابیت اوست. «گلگون» در این عبارت به رنگ گلها یا رنگی شبیه به سرخ و زیبا اشاره دارد و همراه با «جامه» تصویری از پوشش یا هالهای از زیبایی محبوب ایجاد میکند. استفاده از این تعبیر در ادبیات کلاسیک به منظور تحسین و توصیف محبوب و نمایش احساسات عاشقانه و تحسینکننده بوده است. بنابراین «جامهٔ گلگون» بیش از آنکه به لباس واقعی اشاره داشته باشد، نمادی از جذابیت و محبوبیت فرد مورد نظر است. این عبارت نشاندهنده ذوق شاعران و نویسندگان در استفاده از زبان برای بیان احساسات لطیف و تحسین زیبایی معشوق است. این ترکیب در متون ادبی و عرفانی کاربرد دارد و ارزش هنری و نمادین آن بیشتر از جنبه عینی آن است.
جامه ٔ گلگون
لغت نامه دهخدا
جامه گلگون. [ م َ / م ِ ی ِ گ ُ گو ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب )کنایه از محبوب. ( بهار عجم ) ( آنندراج ):
جامه گلگون من امشب بس که عالم سوز بود
گر بشمع کشته میزد آستین درمیگرفت.
میرزاملک مشرقی ( از بهار عجم ) ( از آنندراج ).
