ترابخان چگنی از سرکردگان نظامی دوره زندیه و از افراد نزدیک به سپاه کریمخان زند بود که در منابع تاریخی به عنوان یکی از چهرههای مهم نظامی آن دوران شناخته میشود. او از ایل چگنی و مناطق لرستان برخاسته بود و پیش از قدرتگیری زندیه نیز در ساختارهای نظامی دوره نادرشاه فعالیت داشته است. بر اساس گزارشهای تاریخی، ترابخان در دوره نادرشاه به عنوان حاکم نهاوند نیز منصوب شده و تجربه اداره امور نظامی و سیاسی را در کارنامه خود داشته است. در دوران حکومت کریمخان زند، او به عنوان یکی از سرکردگان سپاه و افراد مورد اعتماد در ساختار نظامی دولت زندیه حضور داشت. منابع تاریخی او را فردی عاقل، با تدبیر و آشنا به مسائل نظامی معرفی کردهاند که در مدیریت امور سپاه نقش مؤثری داشته است. نام او در برخی متون تاریخی مانند «مجملالتواریخ» آمده و به فعالیتهای او در جریانهای سیاسی و نظامی آن دوره اشاره شده است. در برخی گزارشها، نام ترابخان با حوادث پیچیده سیاسی اواخر دوره زندیه و برخی اختلافات داخلی این حکومت نیز مرتبط دانسته شده است. او در جریان برخی تحولات سیاسی آن زمان، از جمله ماجراهای مربوط به افرادی مانند زکیخان زند، نقش یا ارتباطاتی داشته است. برخی منابع به پایان زندگی او در اصفهان و درگیریهای سیاسی منجر به مرگش اشاره کردهاند، هرچند جزئیات دقیق آن متفاوت نقل شده است. در مجموع، ترابخان چگنی یکی از فرماندهان و شخصیتهای نظامی مهم دوره زندیه بود که در ساختار قدرت کریمخان زند نقش داشته و نام او در تاریخ نظامی ایران ثبت شده است.
ترابخان چگنی
لغت نامه دهخدا
ترابخان چگنی. [ ت ُ ن ِ چ ِ گ ِ ] ( اِخ ) از سرکردگان سپاه کریمخان زند. رجوع به مجمل التواریخ ص 339 و 357 شود.