امام زاده اظهر بن على
«امامزاده اظهر بن علی» به مکانی مقدس گفته میشود که آرامگاه و برج آن متعلق به اظهر بن علی (ع) است و در روستای درگزین، حدود ۵ کیلومتری شرق شهر رزن و ۸۵ کیلومتری شمال شرق همدان واقع شده است. این بنا تا چند دهه پیش کمتر مورد توجه تاریخنویسان، جغرافیدانان و جهانگردان قرار گرفته بود و اطلاعات دقیق و مبسوطی درباره آن در دست نبود. نخستین کسی که از این بنا یاد کرد گدار بود و پس از او محققانی مانند مصطفوی به بررسی و شرح مفصل آن پرداختند. ساختار بنا شبیه برجآرامگاههایی است که در سدههای ۴ تا ۸ هجری قمری / ۱۰ تا ۱۴ میلادی معمول بوده است و ویژگیهای معماری آن بازتابدهنده سبک همان دوره است. نمای بیرونی آن دو پوستهای و مخروطی شکل است و ارتفاع پوشش مخروطی آن حدود ۱۲٫۷۰ متر است که توسط پاگردی به پهنای ۱٫۴۰ متر احاطه شده است. آجرچینی پوشش بنا از پایان گردن گنبد تا رأس مخروط دارای طرح جناغی است و ابعاد آجرهای آن با آجرهای بدنه بنا متفاوت میباشد، که به زیبایی و استحکام بنا میافزاید. مجموع ارتفاع سه بخش اصلی بنا شامل پایه، برج و پوشش مخروطی حدود ۲۴٫۳۷ متر است که در حال حاضر ۲۳٫۹۰ متر آن نمایان است و قابل مشاهده میباشد. این بنا علاوه بر اهمیت تاریخی و معماری، جایگاه مذهبی دارد و به عنوان محل زیارت امامزاده و احترام به نسل اهل بیت در منطقه شناخته میشود.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اَظْهَر، اِمام ْزاده، برج و آرامگاه، معروف به امام زاده اظهر بن علی (ع)، واقع در روستای درگزین در فاصله ۵ کیلومتری شرق شهر رزن و به فاصله ۸۵ کیلومتری شمال شرق همدان می باشد.
بنای امام زاده اظهر تا چند دهه پیش از چشم تاریخ و جغرافیا نویسان و جهانگردان دورمانده بود، از این رو، اطلاعات مبسوطی از این بنا در دست نیست. گدار نخستین محققی است که از آن یاد می کند، پس از وی مصطفوی به طور جامع به بررسی و وصف این بنا پرداخته است.
مصطفوی، محمدتقی، هگمتانه، ج۱، ص۲۰۴-۲۱۰، تهران، ۱۳۳۲ش.
نقشه بنا از گونه برج - آرامگاه هایی است که در سده های ۴- ۸ق / ۱۰-۱۴م معمول بوده است.،
شیبانی، زرین تاج، «بررسی و تحقیقی پیرامون برج علاءالدوله (علاءالدین )»، اثر، تهران، ۱۳۶۷ش، شم ۱۵ و ۱۶.
نمای بیرونی پوشش دو پوسته بنا مخروطی است به ارتفاع ۷۰/۱۲ متر که پاگردی به پهنای ۴۰/۱ متر آن را در میان گرفته است.، آجرچینی پوشش بنا از پایان گردن گنبد تا رأس مخروط دارای طرح جناغی است. آجرهای به کار رفته در ساختمان گنبد با اندازه های ۳ئ۱۸ سانتی متر است که ابعادی متفاوت از آجرهای بدنه بنا دارد، مجموع ارتفاع ۳ بخش بنا، یعنی پایه، برج و پوشش مخروطی ۳۷/۲۴ متر است که اکنون ۹۰/۲۳ متر آن نمایان است.
مصطفوی، محمدتقی، هگمتانه، ج۱، ص۲۰۵، تهران، ۱۳۳۲ش.
...