المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی

[ویکی نور] «المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی» اثر احمد بن محمد مقری فیومی، یک فرهنگ لغت عربی به عربی است که مؤلف آن به صورت گزینشی در انتخاب واژگان عمل کرده است. وی در این اثر، کلمات غریب شرح الوجیز رافعی را جمع آوری کرده و تعدادی از لغات و الفاظ مشتبهه به آن اضافه کرده است. مؤلف در این کار از هفتاد کتاب کمک گرفته است و در سال 734ق آن را به اتمام رسانده است.
گزینش لغات خاص و بررسی کامل هر لغت، باعث شده حجم کتاب، کم باشد و کتاب لغات محدودی را دربر گیرد و کسانی بتوانند از این کتاب استفاده کنند که بر ادبیات عرب تسلط کامل داشته باشند.
کتاب در یک جلد و بر اساس حروف الفبا (با توجه به حروف اصلی کلمه)، و رعایت ترتیب حروف اصلی (فاء الفعل، عین الفعل، لام الفعل) تدوین شده است. وی در اسامی، ابتدا واژگانی را که مکسور الاول هستند ذکر کرده، سپس مضموم الاول در پایان مفتوح الاول را ترجمه نموده است و افعال را نیز به ترتیب رایج طبق وزنشان مرتب و ترجمه نموده است.
در ترتیب کتاب، کلمات رباعی و خماسی را همراه با کلمات ثلاثی ذکر کرده است؛ البته مؤلف در این کار سعی کرده که بین حروف کلمات رباعی و خماسی با ثلاثی اتحادی در حروف اصلیشان ایجاد کند؛ مثلاً «برقع» را همراه با «برق» آورده است؛ زیرا برقع از جهات حروف با برق متفق است. وی احادیث بسیاری به عنوان شاهد مثال در کتاب ذکر می کند.
مؤلف در بسیاری از موارد شرح لغوی کلمه را رها کرده و به بررسی معنای فقهی آن پرداخته است، همچنین طرح بعضی مسائل فقه اللغه و مباحث ادبی را نیز در قسمت های مختلف کتاب ذکر کرده است. لازم به ذکر است که توجه به تذکیر و تأنیث و سعی در ذکر جمع های اسامی در کتاب قابل توجه است و دلالت بر دقت مؤلف می کند.== گزارش محتوا==

💡 3. و اين شيخ الطايفه محمد بن الحسين طوسى رحمة اللّه است كتاب مختصرى در عباداتدارد در عمل يوم و ليله و كتاب كبيرى به نام مصباح المتهجد درعمل سال و باز كتاب ديگرى به نام مختصر المصباح درعمل سال؛

💡 2 - ابوالحسن سليمان بن حسن صهرشتى. وى از فقها و شخصيتهاى برجسته شيعى و ازشاگردان ممتاز سيد مرتضى و شيخ طوسى است. او از اين دو بزرگوار روايتنقل مى كند. از جمله كتابهاى او (قبس المصباح ) در زمينه دعاست.

💡 8. المصباح: كتابى است به زبان عربى در خصوصمسائل فقهى كه در سال 1262 ق در تهران چاپ سنگى شده است. (1032)

💡 مثل نور كمشكاه فيها مصباح المصباح فى زجاجه كانها كوكب درى يوقد من شجرةمباركة زيتونه لاشرقيه و لا غربيه يكاد زيتها يضى وتو لم تمسسه نار نور على نوريهدى اللّه لنور من يشاء (136)

💡 قال رسول الله صلّى اللّه عليه و آله: مثل من يعلّم الناس الخير و ينسى نفسهكمثل المصباح الذى يضى ء للناس و يحرق نفسه. كنزالعمال / 16 /8 2

💡 1209- ر.ك: مقاييس اللغة، المصباح المنير و التحقيق فى كلمات القرآن الكريم، و ر ى.