استعمال صیغه نهی در غیر تحریم

[ویکی فقه] از گونه های مجاز لغوی، استعمال صیغه نهی در غیر تحریم است.
گفته شده است که هرگاه صیغه نهی در غیرتحریم به کار برده شود، از انواع «مجاز لغوی» به شمار می آید؛ چون حقیقت نهی، تحریم است و گاهی از اصل خود عدول کرده، و مجازا در غیر آن به کار می رود؛ مانند:۱. کراهت: (ولا تمش فی الارض مرحا...)؛ ۲. دعا: (ربنا لا تزغ قلوبنا بعد اذ هدیتنا...)؛ ۳. ارشاد: (... لا تسالوا عن اشیاء ان تبد لکم تسؤکم...)؛ ۴. تسویه: (... فاصبروا او لا تصبروا...)؛ ۵. احتقار و تقلیل: (لا تمدن عینیک الی ما متعنا به ازواجا منهم...)؛ ۶. بیان عاقبت: (ولا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون)؛ ۷. یاس: (لا تعتذروا...)؛ ۸. اهانت: (قال اخسؤوا فیها ولا تکلمون).

💡 كلمه (اسراف ) به معناى خارج شدن از حداعتدال و تجاوز از حد در هر عملى است كه انسان انجام مى دهد، هر چند كه به گفته راغبغالبا در مورد پول خرج كردن استعمال مى شود، همچنانكه در آيه زير در خصوص اينمورد استعمال شده: (و الذين اذا انفقوا لم يسرفوا و لم يقتروا و كان بين ذلك قواما).

💡 و: ((علم به لغت عرب )) و موارد استعمالات آن است تا معانى كلمات و جملاتى كه شارعبيان نموده است، فهميده شود و اگر چنانچه در مواقع لزوم به كتب معتبرهاهل لغت مراجعه شود، كافى خواهد بود.

💡 (اكنه ) جمع (كن ) - بكسر كاف -، به معناى چادر و پرده اى است كه در آن چيزىرا پنهان و پوشيده مى دارند، و (وقر) به معناى سنگينى گوش است، و(اساطير)جمع اسطوره و بنا بر آنچه از مبردنقل شده به معناى دروغ و خدعه است؛ و گويا ريشه اين لغت سطر بوده كه به معناىصفى از نوشته و يا از درخت و يا از انسان است، آنگاه در مجموعه و منظومه اى از اخباركاذب غلبه استعمال پيدا كرده است.

💡 اين ماده هر گاه به صورت ثلاثى مجرد (كفل بدون تشديد)استعمال شود به معنى به عهده گرفتن سرپرستى و كفالت است، و هنگامى كه بهصورت ثلاثى مزيد (كفل با تشديد) استعمال شود، به معنى برگزيدن و قرار دادنكفيل براى ديگرى است.

💡 و كلمه (شكر) به معناى آن است كه نعمت را طورى آشكار به كار ببرى كه به همهبفهمانى اين نعمت را فلان منعم به من داده،و ما تفسير اين كلمه را درذيل آيه و سيجزى (اللّه الشاكرين ) ايراد نموده، گفتيم حقيقت شاكر بودن بندهبراى خدا اين است كه خالص ‍ براى پروردگارش باشد، و درمقابل، كفران به معناى استعمال آن به نحوى است كه از خلق بپوشانى كه اين نعمت ازمنعم است.

💡 واژه رخ بام متشکل از دو کلمه «رخ» به معنای رخساره، چهره و عارض که مجازاً برای رو استعمال می‌گردد و «بام» به معنی تمام پوشش بیرونی سقف خانه یا پشت بام می‌باشد.