اخبار القضاه

[ویکی نور] أخبار القضاة، اثر وکیع، محمد بن خلف بن حیان متوفی (306ق)، با تحقیق سعید محمد لحام، کتابی است پیرامون اخبار و حکایات مربوط به قضات مسلمان از صدر اسلام تا زمان نویسنده که به زبان عربی نوشته شده است.
این کتاب، از جمله قدیمی ترین آثار به دست آمده است که به صورت اختصاصی، به اخبار و شرح حال قضات پرداخته و از این لحاظ، دارای اعتباری خاص و ویژه بوده و از جمله آثار ارزشمند و گران بها بشمار می رود.
کتاب با دو مقدمه از محقق و مؤلف آغاز و مطالب در چهار جزء ارائه شده است.
نویسنده در هر مورد، شرح حال مختصری از قضات و اخبار و حکایات افراد در مورد آن ها را بیان نموده و در صورت شاعر بودن وی، به گوشه هایی از اشعار او، اشاره کرده است.
در مقدمه محقق، ضمن بیان برخی از خصوصیات و ویژگی های کتاب، زندگی نامه مختصری از نویسنده، ارائه گردیده است.

💡 ابوحنيفه مدتى قاضى القضاه كوفه بود و منصور دوانيقى عباسى از او خواست كه منصبقاضى القضاتى را در شهر بغداد بپذيرد، ولى اوقبول نكرد؛ در نتيجه خليفه او را به زندان انداخت و در زندان در گذشت.

💡 1. عبيدالله بن حسن، كه با ساير سادات علوى در گرگان بوده، سپس به بلاد قومسمخصوصا سمنان، كه در آن زمان مامن سادات ابوالفضلى و سجادى بوده است، آمده وچندى نيز قاضى القضاه بوده است. وى درسال 204 و 205 هجرى به سمت اميرالحاج منصوب و به حج مشرف گرديد.سال وفات نامبرده بايد پس از بازگشت از حج، يعنىسال 205 هجرى قمرى به بعد، باشد.

💡 جشن براى آنى بايد بگيرند كه وقتى كه احتمال اين را مى دهد كه در آخر مملكت يكگرسنه اى باشد، به خودش گرسنگى مى دهد كسى كه كنار مسجد، دارالاماره اش و دكةالقضاة. او، همين مسجد كوفه يك گوشه اى از مسجد كوفه دكة القضاه او در آن هست وروى زمين مى نشيند

💡 337- ابويوسف، يعقوب بن ابراهيم الانصارى در 113 ه در كوفه به دنيا آمده و ازشاگردان ابو حنيفه بوده و او نخستين كسى است كه كتابى بر اساس راى ابو حنيفهنوشته. در ايام خلافت مهدى و هادى و رشيد، قاضى القضاه بغداد بوده و درسال 182 درگذشته است. اين مطلب را از كتاب خراج او، چاپسال 1346 قاهره ص 26 كه براى هارون الرشيد تاليف كرده استنقل كرده ايم.