دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اِبْن ِ عَیاش، احمد بن محمد بن عُبیدالله جوهری (د ۴۰۱ق / ۱۰۱۱م )، محدث امامی است.
درباره تولد وی تاریخ بخصوصی نقل نشده است، اما می توان با استفاده از تاریخ وفات اقدم مشایخ او، تاریخ تولد او را تخمین زد. بنابر دو سندی که ابن عیاش خود در مقتضب الاثر نقل کرده، تردیدی نیست که وی از ابوبکر محمد بن عبدالله انماطی (د ۲۸۶ق ) استماع حدیث کرده و با وصف حالی که آورده، می توان تخمین زد که ابن عیاش حدود ۲۷۰ق متولد شده باشد.
محل زندگی
وی چنانکه از بررسی مشایخ و شاگردانش برمی آید، بخش عمده عمر خود را در بغداد گذرانیده است. تنها از یک سفر وی به سامرا در حوالی ۳۳۹ق اطلاع در دست است. این سفر بایستی کوتاه بوده باشد، زیرا ابن عیاش در ۳۴۰ق ظاهراً در بغداد از سهل بن محمد طرطوسی حدیث شنیده است. وی پس از عمری طولانی در بغداد درگذشت.
والدین
پدر و جد او از افراد سرشناس بغداد در دوره آل حمّاد بودند. مادرش سکینه دختر ابویعلی حسین بن یوسف از رجال برجسته آل حمّاد و برادر ابوعمر محمد بن یوسف قاضی بود. خانواده ابن عیاش هم از جانب پدر و هم از جانب مادر از اهل علم بوده اند و چنانکه خود متذکر شده است، خاندان او با ابوالقاسم حسین بن روح نوبختی از نواب خاص در ارتباط بوده اند. جدّ وی عبیدالله از علمای شیعه بغداد و در واقع از اولین مشایخ ابن عیاش بوده است.
مذهب
...