گیوک

گیوک. [ ] ( اِخ ) پسر اوکتای قاآن پسر چنگیز. پس از مرگ پدر به کوشش مادرش توراکینا به سال 644 هَ. ق. به مقام قاآنی رسید و پس از یک سال و کسری حکومت در ماه ربیعالاَّخر 647 هَ. ق. درگذشت. ( تاریخ مغول ص 147، 152 به بعد ) ( تاریخ مفصل ایران ص 154، 151 تألیف عباس اقبال ) ( زامباور ج 2 ص 360 ).

پسر او کتای قا آن پسر چنگیز پس از مرگ پدربکوشش مادرش توراکینا بسال ۶۴۴ هجری بمقام قا آنی رسید و پس از یکسال و کسری حکومت در ماه ربیع الاخر ۶۴۷ هجری درگذشت ٠

💡 در اتفاقی خوش‌یوم برای اروپا، جانشین او، گیوک خان، سبتای را از جبهه اروپا به دلایل سیاسی برکنار کرد و او را به چین فرستاد. سبتای در آن زمان ۷۰ ساله بود و یک سال در چین جنگید و قبل از برگشت به خانه در اثر کهولت سن در گذشت.

💡 خاندان تولی خان فرزند کوچک چنگیز. در خانات روسیه که در اولوس بود از دور بیننده ماجرا و در کمین فرصت مناسبی بود از مرگ زود هنگام گیوک خان که جانشین مناسبی نداشت تا مرد میدان همه مشکلات باشد. بهره برد و به عرصه رقابت برای قدرت پا گذاشت.

💡 هنگامی که پدرشوهرش جغتای در سال ۱۲۴۲ درگذشت، پسرش تاج و تخت را به ارث برد. از آنجایی که او خردسال بود، نایب السلطنه او شد. او قدرت را از دست داد زمانی که خان بزرگ جدید گیوک خان پسرش قره هولگو را با منگوقاآن جایگزین کرد.

💡 روزی زیگور به همراه تمام گنجینه‌اش وارد کاخ گیوکی شد و با استقبال آنان رو به رو شد. در این حین گریم هلد دریافت که زیگورد، سرمایه‌ای عظیم برای خانواده‌اشان خواهد بود پس با خوراندن نوشابه‌ای طلسم شده، عشق براین هلد را از خاطر زیگورد پاک کرد و بعد گیوکی ازدواج با دخترش را به زیگورد پیشنهاد کرد.

💡 ایلجیگدای را با سپاه سنگین به سوی مغرب فرستاد تا مهم گرجستان و روم را فیصله کند و نخست به قلع و قمع اسماعیلیان در الموت بپردازد. ضبط عراق و فارس و کرمان را تا حدود هرمز به ارغون آقا رجوع کرد. گیوک عزم ولایات غربی کرد در بهار همان سال به سمرقند رسید و در آنجا مرگ گلویش را گرفت، مدت حکومتش دو سال بیش نبود.

💡 ۴۷ زندگینامه از امپراتوران، جزئیات زندگی امپراتوران یوان - از جمله خان‌های مغولان قبل از دودمان یوان - چنگیز، اوگتای خان، گیوک خان و منگوقاآن