نسى

[ویکی الکتاب] معنی نَسِیَ: فراموش کرد
معنی مَّنسِیّاً: مورد فراموشی واقع شده ازروی بی اعتنایی (کلمه نسی - به فتحه و به کسره نون - بر وزن وتر و وتر، به معنای هر چیز حقیر و ناچیزی است که باید فراموش شود، و معنای عبارت "یَا لَیْتَنِی مِتُّ قَبْلَ هَـٰذَا وَکُنتُ نَسْیاً مَّنسِیّاً "یعنی: ای کاش قبل از این...
معنی یُضَلُّ: گمراه می شود ("یضل به الذین کفروا " یعنی کافران به سبب آن گمراه می شوند یا به عبارت دیگر دیگران ایشان را با اشاعه رسم غلط نسی ء گمراه نمودند(عرب را در جاهلیت رسم چنین بود که وقتی دلشان میخواست در یکی از چهار ماه حرام که جنگ در آنها حرام بوده جنگ کنن...
معنی یَدْعُواْ: می خوانَد - دعوت می کند - طلب می کند (" کَانَ یَدْعُواْ ":می خواند -طلب می کرد عبارت "ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِیَ مَا کَانَ یَدْعُواْ إِلَیْهِ مِن قَبْلُ "یعنی وقتی گرفتاریش را خداوند برطرف می کرد آن گرفتاریی که خدا را به سوی آن میخ...
تکرار در قرآن: ۴۵(بار)
نَسْی و نِسْیان هم به معنی فراموش کردن آید و هم به معنی اهمال وبی اعتنایی. فیومی در مصباح می‏گوید: نسیان مشترک است میان دو معنی یکی ترک از روی غفلت و دیگری ترک از روی عمد.. یعنی قصد ترک و اهمال نکنید. راغب گوید: نسیان آن است که انسان محفوظ در ذهن خود را از یاد برد به واسطه ضعف قلب یاغفلت و یا از روی قصد تا از قلب او محذوف شود و از یادش برود... هر نسیانیکه خداوند ذمّ کرده نسیانی است که اصل آن از روی تعمد بوده (وبی اعتنایی کرده تا از یاد رفته است)... نَسْی (بروزن فلس) در عرف نام چیزی است که به آن کم اعتنا می‏کنند. قرآن کریم به هر دو معنی ناظر است آیاتی از قبیل... در باره نسیان و فراموش کردن متعارف است. و آیات دیگر در نسیان از روی بی اعتنایی و اهمال مثل. چون ترک کردند و بی اعتناشدند به آنچه تذکر داده بودیم دَرِ هر شی‏ء را بروی آنان گشودیم.. همانطور آیات ما بر تو آمد پس از روی بی اعتنایی آنها را از یاد بردی، اینک نظری به چند آیه: 1-. ظاهرا مراد نسیان عهد است رجوع شود به «عَزْم» و «عَهْد» به آدم راجع به نخوردن از شجره یا گوش ندادن به حرف شیطان، توصیه کردیم ولی آن را از یاد برد و در او تصمیمی نیافتیم. 2-. امروز به آنها اعتنا نمی‏کنیم چنانکه به ملاقات این روز به وقت ابلاغ پیامبران، اعتنا نکردند. 3-. نباشیدمانند آنانکه خدا را از روی بی اعتنایی فراموش کردند و خداخودشان را از یادخودشان برد حرف فاءْ در «فَأَنْساهُمْ» نشان می‏دهد که نتیجه فراموش کردن خویش است. 4-. روشن است که مراد نسیان و خطای مسول است که هر دو از روی بی اعتنایی بدستور خدا انجام گرفته است رجوع شود به «خطأ». 5-. اقراء به معنی خوانا کردن است «اَقْرَأَهُ: جَعَلَهُ یَقْرَهُ» در مجمع فرموده: اِقْراء آن است که شخص را وادار به قرائت کنی تا گوش داده اشتباهش را برطرف نمایی. ولی در آیه ظاهرا معنی اول مراد است یعنی : ما تو را خوانا می‏کنیم درنتیجه فراموش نمی‏کنی مراد از آن تمکین رسول الله «صلی الله علیه واله» از حفظ قرآن است که اصلا آن را فراموش ننماید، این آیه مفید آن است که آن حضرت به مدد خدا راجع به آیات ابدا فراموشی نداشت. 6-. نسیّ به معنی فراموشکار است یعنی خدای تو فراموشکار نبوده است. 7-. «نسی» را در آیه به فتح و کسر نون خوانده‏اند و آن شی‏ء حقیر و غیرقابل اعتنا است که به فراموشی زده شود یعنی: ایکاش پیش از این می‏مردم و چیز نامعتنی به و فراموش شده بودم.

💡 همه اين سخنان براى استشهاد بر اين بود كه كلمه نسى ء كه در آيه مورد بحث آمده ظهوردر تاخير حرمت براى مقاتله دارد، يعنى عربها اگر حرمت يكى از ماههاى حرام را تاخير مىانداخته اند فقط منظورشان اين بوده كه دستشان درقتال با يكديگر باز باشد، نه اينكه حج و زيارت خانه را كه مخصوص به بعضى ازآن ماهها است به ماه ديگرى بيندازند.

💡 فى رواية اءدعية السرّ القدسيّة: يا محمّد، إ ن السحر لم يزل فقديماً و ليس يضرّ شيئاً إ لا بإ ذنى فمن اءحب اءن يكون من اءهل عافيتى من السحر فليقل: اللّهم ربّ موسى... فإ نه إ ذا قال ذلك لم يضرّه سحر ساحر جنّى و لاإ نسى اءبداً (1690).

💡 پس اينكه بعضى گفته اند نسى ء اين بوده كه زيارت حج را از ماهى به ماهى ديگر مىانداخته اند صحيح نيست، زيرا بهيچ وجه بر لفظ آيه شريفه انطباق ندارد، وتفصيل اين مطلب بزودى در بحث روايتى آينده - ان شاء الله - خواهد آمد، لذا در اينجابه اصل كلام برگشته مى گوئيم:

💡 986-اين سخن را رسول خدا صلى الله عليه و آله در حجة الوداع فرمود و در آنسال ذى الحجة به حساب نسى ء مصادف شده بود با ذى الحجه واقعى، و سخن حضرتاشاره به همين مطلب دارد، و به موردى كه در متن كتاب آمده مربوط نيست و مطلب فوق يكمطلب ذوقى است و متكى به دليل عقلى يا نقلى نيست.

💡 1 بى اعتنايى به آيات الهى و درنگ نكردن در آنها، بزرگ ترين ستم است. (من اظلم، ذكّر، اعرض، نسى )

💡 و إ ذا مـس الانـسان ضر دعا ربه منيبا إ ليه ثم إ ذا خوله نعمة منه نسى ما كان يدعوا إ ليهمن قبل و جعل لله أ ندادا ليضل عن سبيله قل تمتع بكفرك قليلا إ نك من أ صحاب النار(8)