ناشئه

( ناشئة ) ناشئة. [ ش ِ ءَ ] ( ع ص ) تأنیث ناشی ٔ. رجوع به ناشی شود. || الجاریة اذا شبت. ( المنجد ). دختر که از حد صغر گذشته باشد. ( منتهی الارب ). || ( اِ ) ناشئة اللیل؛ ساعت نخستین شب. ( صراح ). || برخاستن به شب. ( ترجمان علامه جرجانی ص 97 ). الناشئة؛ القومة بعد النومة. ( المنجد ).

تانیث ناشئ یا که از حد صغر گذشته باشد.

[ویکی الکتاب] معنی نَاشِئَةَ: حادثه - ایجاد شده (در عبارت "نَاشِئَةَ ﭐللَّیْلِ " به قولی منظور از حادثه شب همان نماز شب است)
معنی وَطْئَاً: قدم نهادن (و عبارت "إِنَّ نَاشِئَةَ ﭐللَّیْلِ هِیَ أَشَدُّ وَطْئَاً " (:حادثه شب شدیدترین قدم نهادن است) و حادثه شب کنایه از نماز شب استو اشاره دارد به اینکه این عمل از هر عمل دیگر در صفای نفس، انسان را ثابتقدمتر میسازد، و بهتر از هر چیز نفس آدمی...
ریشه کلمه:
نش ء (۲۸ بار)
«نَاشِئَة» از مادّه «نشیء» (بر وزن نثر) به معنای «حادثه» است و در این که منظور از آن در اینجا چیست؟ سه تفسیر برای آن ذکر شده:
نخست این که منظور ساعات شب است که یکی بعد از دیگری حادث می گردد، یا خصوص ساعات آخر شب و سحرگاه.
دیگر این که منظور برنامه قیام برای نماز و عبادت و تلاوت قرآن است.
سوم این که منظور «حالات معنوی و روحانی» و «نشاط و جذبه ملکوتی» است که در دل و جان انسان در این ساعات مخصوص شب به وجود می آید که آثارش در روح انسان عمیق تر و دوامش بیشتر است.

💡 و در مجمع البيان در ذيل آيه (ان ناشئه الليل ) آمده كه از امام باقر و امام صادق(عليه السلام ) روايت شده كه فرمودند: منظور به نماز ايستادن در آخر شب است

💡 3- تعبير از چهل شبانه روز به چهل شب به استناد جهات متعدد است كه جهت هاى معنوى آنمهم است، و آن اين كه الف: روز كه ظرف سبحطويل است به حكم شب باشد، كه ناشئه ليل پايگاه مستحكمى است. ب: امساك حضرتموساى كليم در شب ها هم ادامه داشت. البته هر امساكى صوم مصطلح فقهى و عبادى نيست؛چنان كه بر فرض آن كه امساك متصل ليل و نهار كليم اللّه از سنخ صوم فقهى بودهاست، تاءسّى به آن حضرت در شريعت اسلام نيازمند به امضاست، هرچند به صورتعدم ردع باشد، ليكن چنين چيزى وجود ندارد، بلكه صوموصال كاملا ممنوع است. بنابراين: اين گونه از تنسّك هاى منسوخ كژراهه است، نهصراط مستقيم. ج: برخى گفته اند: راز تعبير ازچهل شبانه روز به چهل شب اين است كه مدار محاسبه در ماه هاى قمرى رؤ يتهلال است كه آغاز آن در شب است.