دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] «مطلع الصباحتین و مجمع الفصاحتین»، تألیف ابوالسعادات اسعد بن عبدالقاهر شفرویه اصفهانی از اعلام قرن هفتم هجری (متوفی 635 / 640ق) است که با تحقیق سید صادق حسینی اشکوری منتشر شده است. صاحب «أعیان الشیعة» از این کتاب با نام «مجمع البحرین و مطلع السعادتین» یاد کرده است. برخی چون آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن|آقابزرگ تهرانی]] نیز «إکسیر السعادتین» را با کتاب حاضر یکی دانسته اند.
مؤلف در مقدمه کتاب، در باره سبب نگارش این اثر (که آن را با استفاده از دو کتاب «نهج البلاغة» و «الشهاب» تدوین نموده است)، نوشته است: اتحاد در ارواح نبی اکرم(ص) و علی(ع) و ائتلاف در طبایع و اخلاق آن دو بزرگوار، موجب تشابه کلام ایشان شده؛ لذا تصمیم گرفتم که برگزیده ای از انوار حکمت های آن دو را که به لحاظ لفظ یا معنا و یا هر دو مطابقت دارند، در این اثر گرد آورم.
این اثر، مشتمل بر مقدمه محقق، مقدمه مؤلف و متن کتاب در 17 باب است. شیوه ارائه روایات در هر باب بدین ترتیب است که در هر موضوع یک روایت از پیامبر اکرم(ص) و یک یا چند روایت از امیرالمؤمنین علی(ع) ذکر شده است. موضوع بندی روایات توسط محقق کتاب انجام گرفته و در ذکر شده است.
مؤلف، کلمات قصار پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین علی(ع) را در رابطه با حکَم و مواعظ از دو کتاب جمع آوری کرده است: یکی، «نهج البلاغة» و دیگری کتاب «الشهاب فی الحکم و الآداب» قاضی قضاعی (454م) که حاوی 1200 حدیث شریف نبوی(ص) در آداب و امثال و مواعظ و وصایا می باشد.
بیشتر تألیفات شیخ شفرویه اصفهانی در باره فضائل و مناقب اهل بیت(ع) و اثبات حقانیت آنان و ردّ بر دشمنان آنهاست، اما اکنون پس از طیّ سده های متمادی از این آثار تنها کتاب «مطلع الصباحتین» به دست ما رسیده است.
