عبد الرزاق بن همام بن نافع حمیری صنعانی

[ویکی فقه] عبد الرزاق بن همّام بن نافع حمیری (متوفای ۲۱۱) از محدثان و مفسران به نام است.
او از اهالی صنعای یمن و از دست پروردگان معمر بن راشد (متوفای ۱۵۳) می باشد که از حافظان بزرگ حدیث و تفسیر و قرآن کریم بوده و افتخار شاگردی قتاده را داشته است. عبد الرزاق، تفسیر را از همین استاد فرزانه و نیز عبد الملک بن جریج و سفیان بن عیینه و دیگر تابعان بزرگ گرفته است.احمد بن حنبل و یحیی بن معین و دیگر بزرگان اهل حدیث از او روایت کرده اند.
آثار علمی
او دارای دو کتاب جامع و باارزش است: «الجامع الکبیر فی الحدیث» و کتاب «تفسیر» که به تحقیق و استخراج دکتر عبد المعطی امین قلعجی در بیروت به چاپ رسید.
دیدگاه اهل سنت در مورد وی
شمس الدین داوودی درباره او می گوید: «عبد الرزاق، حافظ احادیث معمر بن راشد بود». همگان او را موثق دانسته و در صحاح ستّه از او روایت کرده اند.تنها «تشیع» را بر وی خرده گرفته اند، ولی در تشیع نیز افراطگر نبود؛ بلکه علی علیه السّلام را دوست می داشت و دشمنان او را دشمن می دانست و از آنان نفرت داشت. ذهبی می گوید: «او از منابع سرشار علمی به شمار می رفت». تفسیر او از منابع طبری و دیگر ارباب تفسیر نقلی است که فراوان از آن نقل کرده اند.

💡 خانه حاج حسن مربوط به اواخر دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان عبد الرزاق، کوچه مسجد ذوالفقار واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

💡 بنابر آنچه كه گذشت و توضيح داده شد از همه روايات بىاشكال تر و از نظر انطباق با آيات نزديكتر، همان روايت قرظى و روايات ديگرى استكه مضمون آن را دارا مى باشند، مانند روايت حاكم در مستدرك، روايت عبد الرزاق از حسن وروايت ابن عساكر و ابى نعيم از انس كه بزودىنقل مى شود.

💡 مؤ لف: در كتاب مزبور از عبد الرزاق، و ابن ابى حاتم، از ابننوفل هاشمى، نيز همين قصه روايت شده، چيزى كه هست در روايات مذكور آمده كه آن زنرا در مجلس قارون آوردند، تا به عنوان شكايت از موسى آن تهمت را پيش قارون بزند،ولى وقتى حضور بهم رسانيد، نزد همه حضار شهادت داد به برائت موسى، و اين خبربه گوش موسى رسيد، و نزد خدا از قارون و رفقايش شكوه كرد، خدا هم او را بر قارونمسلط كرد.

💡 و در الدر المنثور است كه: عبد الرزاق و ابن ابى داود و ابن منذر، از عبداللّه بن ابو بكراز پـدرش ابـو بـكـر روايـت كـرده انـد كـه گـفـت: در نـامـه اى كـهرسـول خدا (صلى اللّه عليه و آله وسلم ) به عمرو بن حزم نوشته آمده است: قرآن را مسنكن مگر با داشتن طهارت.