ضوابط کلی مکی و مدنی

[ویکی فقه] ملاک های کلی در تعیین هر یک از آیات و سوره های مکی یا مدنی را ضوابط کلی مکی و مدنی گویند.
الف) سوره های دارای آیه سجده دار؛ب) هر سوره ای که در آن لفظ «کلا» به کار رفته باشد؛ج) سوره هایی که در آن خطاب «یا ایهاالناس» آمده و «یا ایها الذین آمنوا» نیامده است؛ جز سوره حج که دارای خطاب «یا ایها الذین آمنوا» است و در عین حال مکی است؛د) سوره هایی (جز سوره بقره ) که در آن داستان زندگی انبیا و امت های پیشین بیان شده است؛هـ) هر سوره ای (جز سوره بقره) که در آن داستان آدم و ابلیس آمده باشد؛و) هر سوره ای (جز دو سوره بقره و آل عمران) که با حروف مقطعه آغاز می شود.این شش ویژگی - جز موارد استثنا - نشانه های قطعی و کلی سوره های مکی است و قابل تخلف نیست.
ویژگی های سوره های مدنی
الف) هر سوره که در آن فرمان جهاد و احکام آن باشد؛ب) سوره هایی که در آن ها احکام و حدود، فرایض و حقوق، قوانین مدنی و اجتماعی و سیاسی آمده باشد؛ج) هر سوره ای که در آن از منافقان، یاد و مذمت شده باشد؛ جز سوره عنکبوت که مکی است؛د) مجادله با اهل کتاب و دعوت آن ها به عدم تعصب و غلو در دینشان.
عناوین مرتبط
ضوابط مکی و مدنی؛ضوابط شایع مکی و مدنی.

💡 «اصول و ضوابط واژه‌گزینی»، نام کتابی است که به معرفی اصول و ضوابط کلی تعیین واژه‌ها در فرهنگستان زبان و ادب فارسی می‌پردازد.

💡 اصل ۱۶۴: قاضی را نمی‌توان از مقامی که شاغل آن است بدون محاکمه و ثبوت جرم یا تخلفی که موجب انفصال است به‌طور موقت یا دائم منفصل کرد یا بدون رضای او محل خدمت یا سمتش را تغییر داد مگر به اقتضای مصلحت جامعه با تصمیم رئیس قوه قضاییه پس از مشورت با رئیس دیوان عالی کشور و دادستان کل. نقل و انتقال دوره‌ای قضات بر طبق ضوابط کلی که قانون تعیین می‌کند صورت می‌گیرد.