رسائل عرفانی و فلسفی حکیم قاینی

[ویکی نور] مقالة فی اسرار الآیات، مقاله ای است به زبان فارسی، از میرزا ابوجعفر، کافی بن محتشم بن عمید الملک بن محمد بن نظام الدین قاینی درخجی، درباره خوارق عادات و امور شگفت انگیز از قبیل معجزات و کرامات و اخبار از مغیبات و کهانت و سحر و جادو و چشم زخم و اسرار تأثیر دعا و...
این مقاله، مطابق فهرستی به خط مؤلف، متشکل از شانزده باب و یک خاتمه است.
ابواب و خاتمه کتاب، به شرح زیر می باشد:
باب اول، اندر آنکه چگونه برخی از دنیا گذشتگان از خوردن و آشامیدن، روزگار دراز اعراض نمایند.
باب دوم، در آنکه گروهی از عارفان را که از اقتناص حطام دنیوی و گرد کردن آن اجتناب نمودند و از جناب عرور به جناب باری- عز اسمه- توصّل جسته اند و در سلک مقدسان منتظم گردیده اند، روا هست که به قوه روحانی بل به قدرت رحمانی بر کردن کاری اقدام نمایند که از وسع دیگران بیرون بود و جز ایشان را بدان دست رسی نباشد و بدان فعل، از دیگر مردمان ممتاز باشند.(در این مسئله و سایر مسائل زیر، مؤلف، با نظر فلسفی مطلب را رسیدگی می کند).

💡 در لیلی و مجنون (بر خلاف خسرو و شیرین) روایت بر پایه شخصیت مرد شکل گرفته‌است. با وجود آن‌که یک شخصیت مرد و یک شخصیت زن در داستان وجود دارد، ولی عشقی که در این روایت به تصویر کشیده می‌شود یک عشق عرفانی و فرا زمینی است.

💡 او که قریب به ۴۰ سال است به «پرندگان» روی بوم نقاشی و فلزات مجسمه‌ها جان می‌بخشد، همواره در آثارش بنیان‌های فکری عرفانی و نیز خط مشی فلسفی خاص خود را پی گرفته‌است.

💡 اگر این کتاب‌ها را در اوج دوره نثرنویسی متصوفه برشمریم ـ یعنی اوایل قرن ۸ـ کم است، ولی بیشترین و معروفترین این نوع آثار با مولوی و مکتب عرفانی وی رابطه دارد مانند:

💡 زینا به عنوان یک عکاس، هنرمند تجسمی، موسیقی‌دان، آهنگساز و نویسنده به شدت تحت تأثیر سنت‌های عرفانی و جادویی قرار دارد. او در سنین پایین به هنرمندان و مربیانی که هنرشان با یک نگاه عرفانی یا جادویی آغشته شده بود، گرایش پیدا کرد؛ سبک وی نیز متمایل به آن‌هاست.

💡 فیاض به شدت متأثر از از عرفاً و تعالیم آنهاست و تأثیر معارف عرفانی و صوفیانه، بر تحلیل‌ها و تقریرهای وی از مسائل کلامی، در مواضع متعددی مشاهده می‌شود. برای نمونه می‌توان به تحلیل‌های وی در بحث «غرض از بعثت انبیا» یا بحث از «فلسفه احکام» اشاره کرد.