رجوع صحابه به اهل کتاب

[ویکی فقه] بسیاری از نویسندگان متاخر _به منظور توجیه عملکرد عده ای از صحابه و نیز تازه مسلمانان از اهل کتاب که بر مراجعه به اهل کتاب پای فشرده اند_ بر این باورند که دلایلی بر جواز مراجعه به اهل کتاب در دست است و مراجعه این افراد به اهل کتاب، یا در زمانی پس از نهی اولیه ای بوده که پس از مدتی برداشته شد و یا در خصوص مطالب تاریخی و قصص بوده که ربطی به احکام شرعی نداشته و یا درباره مسائل تحریف نشده تورات و انجیل بوده که با محتوای قرآن هم سو و هم جهت بوده است و مسائلی از این قبیل که دلیلی برای منع مراجعه در خصوص آنها به اهل کتاب وجود ندارد. در حالی که برخی از آیات قرآن از رجوع به اهل کتاب منع می کند.
بسیاری از نویسندگان متاخر _به منظور توجیه عملکرد عده ای از صحابه که بر مراجعه به اهل کتاب پای فشرده اند_ بر این باورند که دلایلی بر جواز مراجعه به اهل کتاب در دست است:
← دیدگاه ابن تیمیه
دلایلی که برای اثبات این مدعا بر شمرده شده است نارساست و هرگونه دلالتی بر جواز مراجعه به اهل کتاب در تفسیر قرآن و تاریخ انبیا (علیهم السّلام) ندارد؛ زیرا یهودیانی که در همسایگی عرب زندگی می کردند _به گفته ابن خلدون_ مانند خود عرب بادیه نشین بودند و برای شناخت اخبار صحیح اطلاعات کافی نداشتند و جز سخنان عامیانه و غیر قابل اطمینانی که از گذشته شایع شده بود چیز دیگری در اختیار نداشتند. دانشمندان اهل کتاب هم که اهل نیرنگ و مکر بودند و چنان که قرآن درباره آنان گفته است از پیش خود نسخه ها می نوشتند و حدیث جعل می کردند و به مردم می گفتند: این گفته خداست؛ در حالی که از جانب پروردگار نبود و آنان این همه نیرنگ را برای به چنگ آوردن کالای بی ارزش دنیا به کار می بستند. از این روست که در روایات پیامبر و اصحاب بزرگ آن حضرت، شدیدا از مراجعه به اهل کتاب منع شده است و هیچ دلیلی _از روایات و اخبار_ بر جواز مراجعه به آنان وجود ندارد.
← نقد استدلال به آیات
۱. ↑ بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، کتاب الانبیاء، باب ما ذکر عن بنی اسرائیل، ج۴، ص۱۷۰.
...

💡 خليفه عمر حكومت شهرها را به افراد قريش و همپيمانان قريش اختصاص ‍ مى داد، مگر درجايى كه كسى از آنها شايسته آن پست پيدا نشود. وى براى صحابه به عنوان: بدرىو احدى و... بودن و نيز براى فرزندان آنها، به عنوان فرزنداناهل بدر و اهل احد و... امتيازات مالى گزافى قرار مى داد.

💡 310ـ زمـخـشـرى و فـخـر رازى و بـيـضـاوى و بـسـيـارى از عـلمـاىاهـل سنت گواهى دادند به همين آيه مباهله كه على عليه السّلام و فاطمه و فرزندان او بعداز پـيـغـمـبـر صـلى اللّه عـليـه و آله و سـلم از تـمـام روى زمـيـن بـهـترند و اينكه حسنَيْنعـليـهماالسلام فرزندان پيغمبرند به حكم (اَبْنائنا) و اينكه على اَشْرَف است از سايرانبياء و از تمام صحابه به حكم (اَنْفسَنا) (قمى رحمه اللّه ).

💡 و چون مردی اقرار داد به زنا او را سنگسار فرمود. یکی گفت دیگری را که چنان که سنگ را نشانند وی را بنشاندند. پس رسول(ص) به مرداری بگذشت گفت، «بخورید این مردار را». گفتند، «مردار چگونه خوریم؟» گفت،«آنچه از گوشت آن برادر می خورید بتر از این است و گنده تر از این است در معصیت» و صحابه به روی گشاده یکدیگر را دیدند و غیبت یکدیگر نکردندی و این از فاضلترین عبادات دانستندی و خلاف این از نفاق شمردندی.

💡 در كتاب انوار، كه يكى از كتابهاى ائمه اخير ما مى باشد، آمده كه باغى ظالم وتجاوزگر نه به معناى فاسق است و نه كافر؛ بلكه الباغون ظالمين مشتى مردماشتباه كارند كه دنباله روا اشتباهات خود مى باشند. و روا نيست كه معاويه به بادسرزنش و زخم زبان گرفته شود. زيرا او از بزرگان صحابه به شمار مى آيد(197)!

💡 پیغمبر علیه السّلام برخاست و با صحابه به در خانهٔ عمر رضی اللّه عنه آمد. اثرِ آمد و شد سنگ بدیدند. گفت: «الحمدللّه، که خداوند تعالی مرا از دنیا بیرون نبرد تا رضوان مرا به درآمدن امت من به بهشت بشارت نداد.»