دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تبرئه خلفا با آیه محمد رسول الله (شبهه). آیه بیست و نه سوره فتح، یکی از ویژگی های پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله وسلّم) و اصحاب آن حضرت را سختگیربودن در مقابل دشمن و مهربانی با دوستان، معرفی می کند. اهل سنت این ویژگی را به همه اصحاب نسبت داده اند و چنین نتیجه گرفته اند که طبق این آیه شریفه خلفای سه گانه هم مثل بقیه اصحاب این ویژگی را دارند، پس چطور می شود آنان حق امیرالمومنین را غصب کرده باشند و به خانه او هجوم آورده و حتی دختر رسول خدا را کتک زده باشند؟در این مختصر این آیه را بررسی خواهیم کرد تا به دست آید که چنین برداشتی از آیه می توان کرد یا نه؟ و همچنین به بررسی سیره و زندگی خلفای سه گانه می پردازیم تا ببینیم که آیا خلفای سه گانه دارای چنین ویژگی هایی بوده اند تا آیه شامل حال آن ها شود، یا خیر؟
خداوند، در قرآن کریم می فرماید که اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) کسانی هستند که با یکدیگر مهربان هستند:«مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذینَ مَعَهُ اَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَماءُ بَیْنَهُمْ تَراهُمْ رُکَّعاً سُجَّداً یَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً سیماهُمْ فی وُجُوهِهِمْ مِنْ اَثَرِ السُّجُودِ ذلِکَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فِی الْاِنْجیلِ کَزَرْعٍ اَخْرَجَ شَطْاَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوی عَلی سُوقِهِ یُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیَغیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ اَجْراً عَظیماً؛
فتح/سوره۴۸، آیه۲۹.
از جمله آیاتی که اهل سنت برای اثبات عدالت تمام صحابه و به ویژه خلفای سه گانه استناد می کنند، آیه پیشین است و مدعی هستند که خداوند تمام اصحاب رسول خدا را «اشداء علی الکفار»، «رحماء بینهم» و... وصف و به همه آن ها وعده آمرزش و پاداش عظیم داده است.در پاسخ می گوییم: این آیه هرگز عدالت تمام صحابه را ثابت نخواهد کرد، زیرا منظور از «معیت» در «وَالَّذینَ مَعَهُ» فقط به معنای معیت و همراهی جسمانی نیست، بلکه مقصود معیت روحی و ایمانی و منظور کسانی هستند که از اوصاف یاد شده در آیه برخوردار بوده اند. خداوند در این آیه برای همراهان رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) صفات و ویژگی های را می شمارد که با بررسی زندگی صحابه، درمی یابیم که برخی از صحابه از این ویژگی ها برخوردار نبوده اند، بنابراین آیه شامل همه آن ها نمی شود و فقط شامل کسانی می شود که این ویژگی ها را دارا بوده اند.
← عدم شمول اشداء علی الکفار بر همه صحابه
از آن جایی که هدف اصلی اهل سنت از استناد به این آیه، تبرئه خلفای سه گانه و انکار هجوم به خانه حضرت زهرا (سلام الله علیها) و شهادت آن حضرت است، در این جا به بررسی سیره و زندگی خلفای سه گانه می پردازیم تا ببینیم که آیا خلفای سه گانه دارای چنین ویژگی هایی بوده اند تا آیه شامل حال آن ها شود، یا خیر؟پیش از ورود به اصل بحث مطالبی به صورت مختصر درباره حکم گریز از جنگ می آوریم.
← حکم گریز از جنگ
...
