تاریخ القضاعی المسمی عیون المعارف و فنون اخبار الخلائف

[ویکی نور] «تاریخ القضاعی المسمی عیون المعارف و فنون أخبار الخلائف»، به زبان عربی، از تألیفات ابی عبد الله، محمد بن سلامة بن جعفر بن علی بن حکمون القضاعی می باشد که در آن، نویسنده، به شکل گزیده و مختصر، به بیان تاریخ انبیای الهی(ع) از زمان حضرت آدم ابو البشر(ع) تا سال 427 که عصر فرمان روایی ملک ظاهر می باشد، پرداخته است.
لازم به ذکر است که کتاب«تاریخ ابن أبی الهیجاء» نیز بدین کتاب ملحق گردیده تا تتمه ای برای تاریخ«القضاعی» باشد. این دو کتاب، به همت استاد احمد فرید المزیدی، تحقیق شده و در یک جلد به چاپ رسیده اند.
مطالب کتاب، در ذیل عناوین کلی«الانبیاء و الامم السابقة»، «مطلب التواریخ»، «السیرة النبویة»، «الخلفاء الراشدون»، «الخلفاء الامویون»، «الدولة العباسیة»، «ذکر مصر و المغرب و اخبارها بعد خروجها من دولة بنی العباس» و«تاریخ ابن ابی الهیجاء»، ذکر شده است.
بخش اعظم این کتاب، به تاریخ نگاری زندگانی حضرت پیامبر(ص) اختصاص داده شده است که در آن، نویسنده، به ذکر احوال ایشان از بدو تولد تا زمان بعثت و اتفاقات مختلفی که در این فاصله زمانی به وقوع پیوسته است، می پردازد. بیان احوال شخصی پیامبر بزرگوار اسلام(ص)، تعداد عموها و سرگذشت هر یک از آنها، ذکر همسران ایشان، غزوه ها و جنگ های ایشان با مشرکین و تاریخ هر یک از آنها، حجة الوداع، وفات حضرت مصطفی(ص) و نماز بر ایشان که توسط حضرت علی(ع) صورت پذیرفت، بخش های مختلف این کتاب را تشکیل می دهند.
در بخش دیگری از کتاب، نویسنده، به بیان نقش انگشتر حضرت پیامبر(ص) و نام ها و تعداد اسب ها، قاطران و شترهای ایشان پرداخته و اینکه هر یک از آنها به چه نحوی در اختیار حضرت ختمی مرتبت قرار گرفته است.