برزخ از منظر شیخ اشراق

[ویکی فقه] برزخ، در لغت به معنای حاجز و جداکننده دو چیز از یکدیگر، و کاربرد اصطلاحی این واژه در متن های عرفانی و فلسفی به معنای عالَمی میان عقول مجرّد و اجسام مادّی، حایز اهمیت است.
برزخ، در لغت به معنای حاجز و جداکننده دو چیز از یکدیگر، و در قرآن و احادیث و متن های فلسفی و عرفانی به همین معنا، بسیار به کار رفته است؛ مثلاً وسوسه به برازخ الایمان (حد واسط کفر و ایمان یا شکّ و یقین) تعبیر شده، یا فاصله میان مرگ و رستاخیز برزخ نام گرفته است.کاربرد اصطلاحی این واژه، خصوصاً در منابع دینی به معنای مرحله ای بین دنیا و آخرت (یا مرگ و قیامت) و در متن های عرفانی و فلسفی به معنای عالَمی میان عقول مجرّد و اجسام مادّی، حایز اهمیت است.
برزخ در اصطلاح شیخ اشراق
سهروردی اشیاء را به دو گروه نوری الذّات و غیر نوری الذّات تقسیم کرده و جسم را جوهری تیره (جوهرٌ عاسقٌ) می داند و به لحاظ خاصیت حایل شدنِ آن میان دو شی، آن را «برزخ» نامیده است.بر همین اساس، از جمادات با عنوان برزخ میّت و از افلاک با عناوین برازخ علویّه، برازخ سماویّه، برازخ مستقلّه و برازخ قاهره یاد کرده و فلک اطلس را، که بر همه اجسام محیط است، برزخ محیط و برزخ اعلی، نفوس ناطقه را انوار مدبّر برازخ و عناصر را برازخ خاضعه (در مقابل برازخ قاهره) و برازخ قابسه (به دلیل اقتباس نور از افلاک) نامیده است.

💡 و از اينجا مطلب دوم يعنى تفسير جمله (كذلك كانوا يؤ فكون ) روشن مى شود چرا كه(افـك ) در اصـل بـه مـعـنى دگرگونى چهره واقعى و انصراف از حق است و اين گروهبـه خـاطـر وضـع خـاصـشـان در برزخ از واقعيتها به دور مانده اند، و نمى توانند مقدارتوقفشان را در برزخ تشخيص دهند.

💡 مقدمه  چون عالم برزخ از تتمه عالم دنيا به حساب مى آيد، بعضى از مستضعفين در دين و عقايدكه از دنيا رحلت كرده اند و هنوز به مقام كمال كه رسيدن به ذات مقدس حق و حقيقت، نبوتو مقام ولايت است نرسيده اند: اگر معاند نباشند به مرور ايام در عالم برزخ بهتكامل مى رسند و در قيامت با كمال واقعى محشور مى شوند.

💡 نخستین حضور نوری در جشنواره تئاتر فجر به سال ۱۳۶۲ برمی‌گردد که نمایشنامه خرقه ارغوانی او موفق به کسب مقام نخست در زمینه بهترین نمایشنامه شد. در آن سال ایستگاه برزخ از دیگر نوشته‌های نوری نیز با کارگردانی گروهی دیگر در جشنواره حضور داشت. از دیگر آثار آن سال می‌توان به فرمان عاشورا اثر ابراهیم آبادی و مظلوم پنجم اثر رضا صابری اشاره کرد. علیرضا سمیع‌آذر از داوران این دوره بود.

💡 چون عالم برزخ از تتمه عالم دنيا به حساب مى آيد، بعضى از مستضعفين در دين و عقايدكه از دنيا رحلت كرده اند و هنوز به مقام كمال كه رسيدن به ذات مقدس حق و حقيقت، نبوتو مقام ولايت است نرسيده اند: اگر معاند نباشند به مرور ايام در عالم برزخ بهتكامل مى رسند و در قيامت با كمال واقعى محشور مى شوند.

💡 شايان توضيح است كه براى مؤ من عالم برزخ از دنيا و آخرت سخت تر است. چون دردنيا توبه وجود دارد و در قيامت شفاعت اما در برزخ شفاعت هم نيست.

💡 عالم برزخ از نظر وسعت نسبت به دنيا، مانند دنيا نسبت به رحم مادر است بدين جهت نمىتوانيم ويژگى هاى عالم برزخ را تصور كنيم، چنان چه كودك در رحم مادر نمى تواندويژگى هاى دنيا را بفهمد با اين كه به زودى به عالم دنيا وارد مى شود.