ازار رساندن در سیره نبوی
آزار رساندن در سیره نبوی به معنای هرگونه رفتار، گفتار یا عملی است که موجب رنجش، ترس، آسیب روحی یا جسمی به دیگران شود و در تعالیم پیامبر اسلام به شدت نهی شده است. در نگاه پیامبر اکرم، رعایت حقوق انسانها و پرهیز از اذیت کردن آنان یکی از مهمترین نشانههای ایمان و پیروی واقعی از اسلام به شمار میآید. به همین دلیل، مسلمان واقعی کسی معرفی شده است که دیگران از دست و زبان او در امنیت باشند و احساس آزار و ناامنی نکنند. در سیره نبوی حتی رفتارهای به ظاهر کوچک مانند شوخیهای ترسآور، نگاه آزاردهنده یا ایجاد نگرانی برای دیگران نیز مورد نهی قرار گرفته است، زیرا این رفتارها میتوانند آرامش روانی افراد را مختل کنند. در روایات نقل شده است که پیامبر (ص) حتی نسبت به ترساندن یک مؤمن، هرچند به قصد شوخی، واکنش منفی نشان داده و آن را رفتاری ناپسند دانستهاند. این نشان میدهد که در منطق اخلاقی اسلام، نیت شوخی نمیتواند توجیهکننده ایجاد ترس یا آزار در دیگران باشد. همچنین در آموزههای نبوی، مؤمنان به تحمل آزار دیگران و صبر در برابر رفتارهای ناخوشایند نیز توصیه شدهاند تا روابط اجتماعی بر پایه مدارا و گذشت شکل بگیرد. از دیدگاه سیره نبوی، جامعه سالم جامعهای است که در آن افراد از آزار یکدیگر پرهیز کنند و امنیت روانی و اجتماعی یکدیگر را حفظ نمایند. بنابراین آزار نرساندن نه تنها یک توصیه اخلاقی، بلکه یکی از معیارهای اساسی دینداری و انسانیت در نگاه پیامبر اسلام محسوب میشود. به طور کلی، مفهوم آزار رساندن در سیره نبوی به مجموعهای از رفتارهای ناپسند اشاره دارد که با کرامت انسانی و امنیت اجتماعی در تضاد بوده و باید به طور کامل از آن پرهیز شود.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] آزار رساندن در سیره نبوی. از بارزترین نشانه های پیروی از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) رعایت حقوق دیگران و اجتناب از آزار رساندن به مردم است. اهمیت این ویژگی در سیره ی نبوی (صلی الله علیه و آله وسلّم) تا بدانجاست که بدون آن نمی توان شخص را مسلمان نامید. ایشان (صلی الله علیه و آله وسلّم) مسلمان را کسی معرفی کردند که مردم از دست و زبان او در امان باشند.
از نظر نبی خاتم (صلی الله علیه و آله وسلّم) آزار مردم در هر شکلش اعم از ترساندن مؤمن، نگاه آزار دهنده،
ورام بن ابی فراس، مجموعه ورام، ج۱، ص۹۸.
عده ای نزد رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) بودند که مردی برخاست و رفت؛ اما کفشش را فراموش کرد ببرد یکی از صحابه کفش را برداشته مخفی کرد. مرد برگشت و سراغ کفشش را از صحابه گرفت مرد صحابی گفت: من آن را برداشته ام. پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: «ترساندن مؤمن چه معنا دارد» مرد صحابی گفت «قسم به آن که تو را به حق برانگیخت من فقط از باب شوخی آن را برداشتم» حضرت (صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: «با ترساندن مؤمن شوخی چه معنا دارد.»
ابن اثیر، عزّ الدین، اسدالغابه فی معرفة الصحابه، ج۵، ص۷۳.
رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) مردم را حتی الامکان به تحمل آزار دیگران فرا خوانده فرمودند: «آزار بزرگتر و کوچکتر و بهتر و بدتر از خودت را تحمل کن که اگر چنین باشی خداوند عزوجل را به گونه ای ملاقات خواهی کرد که برابر فرشتگان بر تو می نازد.»
راوندی، قطب الدین، الدعوات، ص۲۹۵.
...