بنیاد علوی

[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از فرهنگنامه نهادهای انقلاب اسلامی است
یکی از بنیادهای فعال در دوره ی محمدرضا شاه پهلوی که ثروت سرشاری هم داشت، بنیاد پهلوی بود. (بختیاری، ۴۴ ـ ۴۵) پس از فرار شاه از کشور و به تبع آن پیروزی انقلاب اسلامی، آن بنیاد بدست انقلابیون افتاد. با استقرار دولت موقت، املاک و مستغلات آن بنیاد زیر نظر دولت قرار گرفت و نام آن را به «بنیاد علوی» تغییر داد. پس از تصویب قانون ملی شدن بانک ها و شرکت های بیمه و بازرگانی در خرداد ۱۳۵۸ سهام بنیاد پهلوی در بانک ها و شرکت های ملی نیز به تملک دولت درآمد. (ربیعی، ۴۲۶)
حضرت امام در فرمان مورخه ی ۹/۱۲/۱۳۵۷ مبنی بر ضبط و مصادره ی اموال پهلوی، تأکید کرده بود که این اموال باید زیر نظر شورای انقلاب و در بنیادی مجزا از دولت بکار گرفته شود. (صحیفه ی امام، ج۶، ۲۶۲) بنابراین کارخانه ها، هتل ها و سازمان های تابعه ی بنیاد پهلوی به بنیاد مستضعفان انتقال یافت؛ با این استثنا که املاک بنیاد پهلوی، همچنان در اختیار بنیاد علوی باقی ماند.
این بنیاد، سپس به عنوان یکی از ارگان های بنیاد مستضعفان به فعالیت های خدماتی خود ادامه داد تا این که طبق حکم دادگاه های ویژه و بر اساس اصل ۴۹ قانون اساسی، در بهمن ۱۳۷۴ کلیه ی اموال و املاک بنیاد علوی به مالکیت بنیاد مستضعفان و جانبازان درآمد و این حکم به سازمان ثبت اسناد و املاک نیز اعلام شد. از آن تاریخ، بنیاد علوی تنها با نام حقوقی «بنیاد علوی» باقی ماند و شرکت خدمات مهندسی و شهرسازی علوی از شرکت های تابعه ی بنیاد مستضعفان و با همکاری کارکنان بنیاد علوی، تصدی فروش املاک آن بنیاد را بر عهده گرفت. کار این شرکت، واگذاری و عرضه ی املاک است. (ربیعی، ۴۲۶)
[ویکی شیعه] بنیاد علوی (نیویورک). بنیاد عَلَوی یک سازمان عمومی شیعی غیر انتفاعی در ایالات متحده آمریکا است. ماموریت این بنیاد ترویج امور خیریه و بشردوستانه از طریق برنامه های آموزشی، فرهنگی و مذهبی برای سازمان های غیر انتفاعی در ایالات متحده است. ایجاد گفتگو و هماهنگی بین ادیان، ترویج فرهنگ اسلامی و زبان، ادبیات و تمدن ایرانی از جمله اهداف بنیاد علوی بیان شده است.
بنیاد علوی به عنوان یک سازمان غیر انتفاعی تحت قانون نیویورک در سال ۱۹۷۳ یعنی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران تأسیس شد. این بنیاد که ابتدا با نام بنیاد پهلوی شناخته می شد، یکی از بنیادهای فعال در دوره محمدرضا شاه پهلوی بود که ثروت سرشاری هم داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، املاک و مستغلات بنیاد زیر نظر دولت قرار گرفت و نام آن به «بنیاد علوی» تغییر یافت.
پس از تصویب قانون ملی شدن بانک ها و شرکت های بیمه و بازرگانی در خرداد ۱۳۵۸ سهام بنیاد پهلوی در بانک ها و شرکت های ملی نیز به تملک دولت درآمد. امام خمینی در فرمان مورخه ۹/۱۲/۱۳۵۷ مبنی بر ضبط و مصادرۀ اموال پهلوی، تأکید کرده بود که این اموال باید زیر نظر شورای انقلاب و در بنیادی مجزا از دولت به کار گرفته شود؛ بنابراین کارخانه ها، هتل ها، و سازمان های تابعۀ بنیاد پهلوی به بنیاد مستضعفان انتقال یافت؛ با این استثنا که املاک بنیاد پهلوی، همچنان در اختیار بنیاد علوی باقی ماند. این بنیاد، سپس به عنوان یکی از ارگان های بنیاد مستضعفان به فعالیت های خدماتی خود ادامه داد تا اینکه طبق حکم دادگاه های ویژه و براساس اصل ۴۹ قانون اساسی، در بهمن ۱۳۷۴ کلیۀ اموال و املاک بنیاد علوی به مالکیت بنیاد مستضعفان و جانبازان درآمد و این حکم به سازمان ثبت اسناد و املاک نیز اعلام شد. از آن تاریخ، بنیاد علوی تنها با نام حقوقی «بنیاد علوی» باقی ماند و شرکت خدمات مهندسی و شهرسازی علوی از شرکت های تابعۀ بنیاد مستضعفان و با همکاری کارکنان بنیاد علوی، تصدی فروش املاک آن بنیاد را برعهده گرفت. کار این شرکت، واگذاری و عرضۀ املاک است.

💡 بیمارستان قدس واقع در استان مرکزی، شهر اراک بیمارستانی است خصوصی و درمانی که مسئولیت اداره آن را برعهده بنیاد علوی از زیرمجموعه‌های بنیاد جانبازان و مستضعفان می‌باشد. این بیمارستان با ظرفیت ۲۳۰ تخت ثابت که در سال ۱۳۵۰ شمسی تأسیس گردیده است.

💡 در سال ۲۰۰۹ پلیس فدرال آمریکا، فرشید جاهدی رئیس بنیاد علوی را در ارتباط با یک پرونده مالی مربوط به بانک ملی ایران بازداشت کرد. وی متهم بود سعی در نابود کردن اسنادی داشته که ثابت می‌کند این بنیاد اجاره‌بهای ساختمان‌های متعلق به خود را از طریق شرکت آسا در اختیار بانک ملی ایران گذاشته‌است. بانک ملی ایران به دلیل پشتیبانی مالی از برنامهٔ اتمی ایران تحت تحریم است.

💡 در سال ۱۳۹۲ از سوی وزارت کشور، قلعه گنج به عنوان محروم‌ترین نقطه ایران معرفی گردید و بنیاد علوی مسئول رفع محرومیت از این شهرستان شد. یکی از افرادی که در سایه کمک‌های بنیاد علوی به شهرستان قلعه گنج توانمند شده بود به برنامه ماه عسل علیخانی دعوت شد و از خدمات بنیاد علوی گفت.

💡 ۴۰ درصد این ساختمان متعلق به بانک ملی ایران و ۶۰ درصد بقیه متعلق به بنیاد علوی است. طبق تحریمهای آمریکا بنیاد علوی ۳۵ درصد سهام خود را به شرکت صوری آسا لیمیتد که در جرزی ثبت شده و فقط ۱ کارمند داشت منتقل کرد تا جبران کننده قرض بانک ملی باشد. مقر خود بنیاد علوی در واحد ۲۴۰۶ این آسمانخراش قرار دارد.

💡 موسی برزگری مدیر عامل اسبق بنیاد علوی گفته‌است که این بنیاد تمام بودجه خود را از بنیاد مستضعفان می‌گیرد و فعالیت اقتصادی ندارد. همچنین بودجه بنیاد علوی صرف رفع محرومیت در استان‌های کمتر توسعه‌یافته و ایجاد صندوق‌های توان افزایی روستایی و کمک به قشرها آسیب‌پذیر می‌شود و بودجه این نهاد برای اهداف سیاسی و خارج از ایران هزینه نمی‌گردد.