رضیه، پادشاهی که در سالهای ۶۳۴ تا ۶۳۷ هجری قمری حکومت کرد و شاعری فارسیزبان از هند بود. او دختر شمسالدین التتمش، یکی از پادشاهان سلسله مملوک هند، بود و به دلیل هوش و اخلاق نیکو، در دوران حکومت پدرش در امور سلطنت دخالت میکرد. با وجود داشتن برادران، پدرش مقام ولایتعهدی را به او سپرد. پس از درگذشت پدر، بر تخت سلطنت نشست و از همان ابتدا با پوشش مردانه و تاجی بر سر، در روزهای عمومی حضور مییافت. او با مخالفانش جنگید و همه آنها را سرکوب کرد. رضیّه به ملک جمالالدین یاقوت حبشی علاقهمند بود و این موضوع باعث نارضایتی فرماندهان سپاه شد. در نهایت، آنها علیه او شورش کردند، یاقوت را به قتل رساندند و رضیّه را زندانی کردند و برادر ناتنیاش، بهرام شاه، را به سلطنت نشاندند. رضیّه سلطان در سال ۶۳۷ هجری قمری از زندان فرار کرد و به دهلی رفت، اما در یک نبرد نابرابر به قتل رسید. او شاعری بود که با تخلص «شیرین» شناخته میشد و از علوم روز تا حدی آگاهی داشت. رضیّه تنها زنی بود که در دوران سلطنت مسلمانان در هند به مقام سلطنت رسید.
رضیه
لغت نامه دهخدا
رضیه. [ رَ ضی ی َ ] ( اِخ ) ( سلطان رضیه ) دختر شمس الدین التمش، پنجمین از سلاطین مملوک هند، ملکه از ( 634 تا 637 هَ. ق. ) ( یادداشت مؤلف ). خواندمیر گوید: سلطان رضیه بواسطه اخلاق مرضیه در زمان حیات پدر در سرانجام امور ملک و مال دخل می نمود و سلطان شمس الدین با وجود اولاد ذکور منصب ولایتعهد را به او تفویض فرموده بود.... رضیه بر تخت نشست و از لباس زنان بیرون آمد و قبا پوشید و تاج بر سر نهاد و در میان خلق ظاهر گشت. در اوایل سلطنت او جمعی از بزرگان علم مخالفت برافراشتند ولی پس از چند جنگ از وی شکست خوردند و تسلیم شدند و چون باز در پی فرصت بودند رضیه آنان را به قتل رساند و وزیرش نظام الملک فراری شد و بخواری درگذشت و او وزارت را به مهذب الدین محمد واگذار کرد. و پس از خواباندن شورشهایی در سال 637 هَ. ق. لاهور را تصرف کرد و بسوی قلعه تپهنده که کوتوال آن ملک التونیه بود روی آورد ولی از وی شکست خورد و التونیه او را در همان قلعه زندانی کرد و بعد به همسری خود برگزید. ( از حبیب السیر چ کتابخانه خیام ج 2 ص 419 و 420 ).
فرهنگ فارسی
دختر شمس الدین التمش پنجمین از سلاطین مملوک هند ملکه از ( ۶۳۴ تا ۶۳۷ قمری )
فرهنگ اسم ها
معنی: مؤنث رضی، نام تنها زنی که در زمان سلطنت مسلمانان در هند سلطنت کرد، ( عربی ) ( مؤنث رضی )، رضی
جملاتی از کلمه رضیه
رضیه برای دیگر اقوام قومی میانمار نیز فعالیت میکند. او به ویژه برای دختران و زنان روهینگیا فعالیت میکند.