اقتضای لفظی

💡 هنر شاعری بهار را بعد از قصیده، باید در مثنویهای او دید، مثنوی‌های کوتاه و بلندی که شمار آن‌ها به بیش از هشتاد می‌رسد. در این میان مثنوی‌هایی که در بحر حدیقه سنایی یا شاهنامه فردوسی یا سبحه الابرار جامی سروده است بسیار جلب نظر می‌کند و در آن‌ها از لحاظ شیوه گفتار به سبک این سه شاعر بسیار نزدیک شده است. بهار شاعری غزل‌سرا نبود و خود نیز چنین ادعایی نداشت. قصاید خود را به اقتضای طبع و غزلیات را بر سبیل تفنن می‌سرود. در میان غزل‌های او نمونه‌هایی که بتوان آن‌ها را از حیث مضمون با سروده‌های غزل‌سرایان معروف مقایسه کرد اندک است، هرچند از جنبه لفظی و فخامت و انسجام کلام بدان ایرادی نمی‌توان گرفت، جز آنکه در غزل نیز بر خلاف رسم متعارف، گاه به تصریح و گاه به کنایه، مضامین انتقادآمیز و شکوائیه و وطنی و سیاسی را نیز گنجانیده است. بهار در دیگر اقسام شعر نیز طبع‌آزمایی کرده و آثار ارزنده‌ای از خود به جا گذاشته است.

💡 در تفسیر قوانین، حقوقدانان باید به دقت میان معنای ظاهری و اقتضای لفظی هر ماده قانونی برای رسیدن به عدالت و اجرای صحیح حکم تمایز قائل شوند.

💡 برخی از جملات در متون ادبی، بر اساس اقتضای لفظی خود، معنایی بسیار عمیق و استعاری دارند که نیاز به دقت و تمرکز برای فهم دارد.

💡 در مباحث اصول فقه، بحث درباره اقتضای لفظی کلام برای تعیین محدوده واجبات و مستحبات، یکی از مباحث بسیار مهم و بنیادین محسوب می‌شود.