اجتماع موردی امر و نهی

[ویکی فقه] اجتماع موردی امر و نهی به انطباق هم زمانِ امر و نهی بر دو فعل مقارن اطلاق می شود.
اجتماع موردی امر و نهی، مقابل اجتماع حقیقی امر و نهی بوده و به معنای اجتماع دو عنوان مأموربه و منهی عنه در دو فعل مقارن، در زمان واحد است، به گونه ای که یکی از آن ها مطابق با عنوان واجب و دیگری مطابق با عنوان حرام می باشد، مانند: نگاه به زن نامحرم در اثنای نماز؛ در چنین حالتی، نه نگاه به زن نا محرم، مطابق «عنوان نماز» است و نه نماز، مطابق «عنوان نگاه به زن نامحرم » و نه فعل، واحد است؛ بنابراین، اجتماع دو عنوان در معنون واحد حاصل نشده است، بلکه دو عنوان و دو معنون است، و تخصصاً از بحث اجتماع امر و نهی خارج می باشد و اجتماع آن ها به اتفاق همه علما ایرادی ندارد؛ بنابراین، اگر مکلفی نگاه به زن نامحرم را با نماز جمع کند، اگر چه در یک زمان هم عصیان کرده و هم اطاعت، ولی نماز او صحیح است.

💡 زود دینی آمده در تحت امر و نهی تو از لب دریای مکران، تا لب دریای چین

💡 ولیکن امر و نهی از دید شرعست در این اسرار بیشک اصل و فرعست

💡 شد به جیحون امر و نهی ارسلان سلطان هبا شد به ‌دجله نفی و اثبات ملک سلطان هدر

💡 از وی به امر و نهی صلاح آید و فساد وز وی به مهر و کینه ثواب آید و عقاب

💡 چاکرانند از برای عزل و نصب ممکنات پیش امر و نهی و قهر و لطف تو نابود و بود

💡 امضای تیر و تیغ تو لازم‌تر از قضا اجرای امر و نهی تو نافذتر از قدر