کلمه «بشمه» به معنای پوست خام و دباغتنشده حیوانات است و در متون قدیمی فارسی و عربی با واژههایی مانند «بشم» و «بشیمه» نیز آمده است. این پوستها هنوز فرآیند دباغی یا آمادهسازی برای استفادههای چرمی را پشت سر نگذاشتهاند و معمولاً به صورت طبیعی و خام نگهداری میشوند. بشمه در متون طب سنتی و صنعتی کاربرد داشته و گاهی با واژه «سیرم» هم اشاره شده است. علاوه بر معنای اصلی، برخی منابع عربی به «بشمه» دانهای سیاه رنگ شبیه عدس اشاره کردهاند که در درمانهای چشمی و تهیه کحل به کار میرود و نامهای دیگرش شامل چشمیز، چشمیزک و چشخام است. بنابراین، واژه «بشمه» میتواند بسته به متن هم به پوست خام حیوانات و هم به دانهای دارویی برای چشم اشاره داشته باشد، اما در فرهنگ فارسی بیشتر همان پوست دباغینشده منظور است.
بشمه
لغت نامه دهخدا
بشمه. [ ب َ م َ / م ِ ] ( اِ ) بشم. بشیمه. پوستی که هنوز آنرا دباغت نکرده باشند. ( برهان ) ( از جهانگیری ) ( ناظم الاطباء ) ( از آنندراج ). پوست خام که آنرا سیرم گویند. ( سروری ) ( شعوری ج 1 ورق 196 ). پوست خام پیراسته. [ ظ. نه پیراسته ] که آنرا سیرم نیز گویند. ( شرفنامه منیری ). پوست دباغت نشده. ( فرهنگ نظام ). و رجوع به بشیمه شود. || دانه ای باشد سیاه مانند عدس که در داروهای چشم بکار برند و بعضی گویند به این معنی عربی است. ( برهان ) ( از ناظم الاطباء ) ( از جهانگیری ) ( از آنندراج ). چشمک. ( جهانگیری ) ( ابن بیطار ) جاکسو. ( جهانگیری ) ( ابن بیطار ). کحل السودان. ( ابن بیطار ). حبةالسوداء. ( ابن بیطار ). زینه المکحلة. ( ابن بیطار ). تشمیزج. دانه ای است دوایی بر هیئت عدس سیاه رنگ و براق، در علاج چشم بکار میرود و نامهای دیگرش چشمیز و چشمیزک و چشخام و چاگسو است. در این صورت عربی است نه فارسی. ( فرهنگ نظام ). رجوع به ابن بیطار، تحفه حکیم مؤمن، تذکره داود ضریر انطاکی ص 78 و بشم شود.
فرهنگ معین
(بَ مِ ) ( اِ. ) پوست دباغی نشده.
ویکی واژه
پوست دباغی نشده.
جمله سازی با بشمه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 فرش ترکمنی، پشتی ترکمنی، روسریهای زنانه و صنایع دستی ترکمنها و بشمه و بورگ و قطاب مهمترین سوغاتی این شهر هستند. ضمن آنکه در اعیاد قربان و فطر نیز این منطقه دیدنی است. این دو عید بزرگترین عید ترکمنها بهشمار میروند. پارک گلستان بزرگترین پارک این شهر است که در بلوار بهشتی واقع شدهاست.
💡 سرماریزه زمانی شکل میگیرد که دمای سطوح جامد، سردتر از نقطهٔ تشکیل شبنم و همچنین در زیر نقطه انجماد آب باشد و در نتیجه، بخار آب موجود در هوا مستقیماً در اثر فرایند چگالش به یخ تبدیل میشود. امکان ایجاد سرماریزه توسط فررفت (حرکت تودهٔ هوا به صورت افقی در نتیجهٔ تغییر دما) نیز وجود دارد اما این دلیل اصلی تشکیل بشمه نیست.