جحش

جحش. [ج َ ] ( ع اِ ) خرکره. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( مهذب الاسماء ). || آهوبچه. ( از اقرب الموارد ). || آهو. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). ولد الظبیة فی لغة هذیل. ( اقرب الموارد ). ج، جَحَشة، جِحاش، جِحشان. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( اقرب الموارد ). || اسب کره. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || ستبری. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). غلظت. || جهاد. ( ناظم الاطباء ). || خدشه و خراش. ( ناظم الاطباء ) ( اقرب الموارد ). یقال: به جحش؛ اَی خدش. ( ناظم الاطباء ). || قطعه چوب دراز و باریک دارای چهار پایه برای نگاه داشتن میز. ( از دزی ). || ( مص ) خراشیدن. || پوست باز بردن. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ) ( آنندراج ). کسائی گوید: به معنی خدشه یا شدیدتر از خدشه است. و لیث گوید: ضعیف تر از خدشه باشد و منه الحدیث: سقط من فرس فجحش شقه؛ اَی انخدش جلده. ( از اقرب الموارد ). || ستم کردن. || کوشش نمودن. || درشت گردیدن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || ( ص ) مجازاً، به معنی نادان. ( از دزی ).
- امثال:
الجحش َ لما بذک العیار؛ مثلی است برای کسی که امر کثیری طلب کند وبدست نیاورد و او را گویند کمتر از آن طلب کن. ( از اقرب الموارد ).
جحش. [ ج َ ] ( اِخ ) دهی است به خابور. ( منتهی الارب ). در معجم البلدان جحشیة ضبط شده است. در تاج العروس نیز جحشیة صحیح دانسته شده. رجوع به جحشیة شود.
جحش. [ ج َ ] ( اِخ ) پدر زینب زوجه رسول ( ص ) است. مؤلف الاصابة آرد: جحش بن رئاب اسدی پدر ابی احمد است. ابن حبان گوید:او را با پیغمبر صحبتی است و جعابی او و پسرش را ازصحابه ای که از رسول ( ص ) روایت کرده اند دانسته است. دارقطنی به اسناد خود روایت کند که رسول ( ص ) او را به این اسم نامیده و قبلاً اسم او برء بود ولی مشهور آن است که اسم دختراو برء بود و رسول ( ص ) آن را به زینب تغییر داده است. ( از الاصابة فی تمییز الصحابة ).

پدر زینب زوجه رسول ( ص ) است.

💡 و روايت شده است كه به جهينه بنت جحش (198) خبرقتل برادرش را دادند.گفت: خدايش رحمت كناد (انا لله و انا اليه راجعون ) گفتند: شوهرتنيز وفات يافته است. گفت: و احزناه پيغمبر خداى صلى الله عليه و آله فرمود: ان للزوج من المرئه لشعبه ما هى بشى ء: به درستى كه شوهر از زن چونپيوندى است كه به چيزى در شمار نيايد. (199)

💡 O در تفاسير شيعه وسنى آمده است: رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله شخصى را به نام عبداللّه بن جحش به همراه هشت نفر با نامه اى براى كسب اطلاعات از كفّار و مشركين فرستاد،امّا بعد از ملاقات، درگيرى پيش آمد و در اين بين رئيس گروه مقابل كشته شد و دو نفر از آنان به اسارت درآمده و اموالشان مصادره گرديد.

💡 و ازدواجش با (زينب ) دختر (خزيمه ) اين بود كه همسر وى عبداللّه بن جحش در جنگاحد كشته شد و او زنى بود كه در جاهليت به فقرا و مساكين بسيار انفاق و مهربانى مىكرد و به همين جهت يكى از بانوان آبرومند و سرشناس آن دوره بود و او را مادر مساكينناميده بودند، رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله ) خواست با ازدواج با وى آبروى او راحفظ كند (و فضيلت او را تقدير نمايد).

💡 شده مصداق خارجى در ميان همسران پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) داشته يا نه ؟تنها موردى را كه براى آن مى توان ذكر كرد ازدواج پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) با (زينب بنت جحش ) است كه داستان پر ماجراى او در همين سوره گذشت زيرا زينبدختر عمه پيغمبر (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) بود، و جحش همسر عمه او محسوب مى شد.