«بلوغ در قرآن» به معنای رسیدن انسان به مرحلهای از رشد جسمی و عقلی است که در آن فرد وارد دوره مسئولیتپذیری دینی و اجتماعی میشود و مشمول تکالیف شرعی قرار میگیرد. این واژه در اصل به معنای رسیدن به مقصد، کامل شدن یا رسیدن به حد نهایی رشد است و در مورد انسان به معنای رسیدن به سن و حالت رشد و توانایی درک و انجام وظایف است. در قرآن کریم، بلوغ به عنوان یک مرحله مهم در زندگی انسان معرفی شده که آغاز آن با تغییرات جسمی و عقلی همراه است. این مرحله در فقه و حقوق اسلامی اهمیت ویژهای دارد، زیرا از همین زمان انسان مکلف به انجام واجبات و ترک محرمات میشود. به همین دلیل از بلوغ به عنوان «سن تکلیف» نیز یاد میشود. در آیات قرآن، برای بیان مفهوم بلوغ از واژههایی مانند «بلوغ حُلُم»، «بلوغ نکاح» و «بلوغ اشد» استفاده شده است که هر کدام به جنبهای از رسیدن به رشد و کمال اشاره دارند. این واژهها نشان میدهند که بلوغ تنها یک تغییر جسمی نیست، بلکه مرحلهای از تکامل فکری و اجتماعی انسان نیز محسوب میشود. پیش از بلوغ، انسان در قرآن با واژههایی مانند طفل و صبی معرفی شده که نشاندهنده ناتوانی در پذیرش تکالیف کامل است. از دیدگاه مفسران، بلوغ نقطه آغاز مسئولیت شرعی و اخلاقی انسان در برابر خداوند و جامعه است. بنابراین «بلوغ در قرآن» مفهومی جامع از رشد جسمی، فکری و ورود به مرحله تکلیف و مسئولیتپذیری در زندگی انسان را بیان میکند.
بلوغ در قران
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] بلوغ در قرآن. بلوغ، آغاز مرحله ای از زندگی انسان که مشمول تکالیف و بسیاری از حقوق می شود.
بلوغ واژه ای عربی و به معنای رسیدن به مراد، رسیدن یا نزدیک شدن به انتهای امر یا پایان مقصد زمانی، مکانی یا جز اینها، کامل و رسیده شدن میوه، ادراک و رسیدن کودک به سن رشد و بالندگی است.
← در کاربرد رایج
اهمیت بلوغ در فقه و حقوق از آن روست که این مقطع از زندگی انسان نقطه آغاز شمول تکالیف و بسیاری از احکام شرعی و حقوق نسبت به او به شمار می رود و به همین سبب گاه سن بلوغ «سن تکلیف» نیز نامیده می شود.
تعابیر قرآنی درباره بلوغ
در قرآن کریم سه تعبیر درباره بلوغ ذکر شده که به معنای اصطلاحی بلوغ مربوط است: بلوغ حُلُم، بلوغ نِکاح و بلوغ اَشُدّ. در برخی احادیث مراد از این سه تعبیر، احتلام ذکر شده که یکی از نشانه های مهم بلوغ است (همین مقاله تعابیر قرآنی درباره بلوغ)؛ همچنین قرآن به مرحله پیش از بلوغ در زندگی انسان با واژگانی چون طِفْل، صَبیّ و یتیم اشاره کرده است. به نظر مفسران، مراد از این واژه ها در همه یا غالب مواردِ کاربرد آنها در قرآن، کسی است که در پیش از بلوغ قرار دارد. در آیات مربوط به بلوغ در قرآن کریم، شماری از مهم ترین احکام بلوغ مانند نشانه های بلوغ، جایگاه بلوغ در ثبوت تکلیف و نیز پاره ای از احکام وضعی بیان شده است.
← بلوغ نکاح
...