بصائر الدرجات

[ویکی اهل البیت] این کتاب نوشته محمد بن حسن صفار( م 290 ق) از علمای شیعه امامیه و صحابی امام حسن عسکری( ع) است که درباره شناخت ائمه و خصوصیات امام نوشته شده است.
ابوجعفر محمد بن حسن بن فروخ صفار قمی (م 290 ق).
وی از یاران امام حسن عسکری علیه السلام و از چهره های سرشناس یاران ائمه اطهار علیهم السلام و راویان حدیث بشمار می آید. او را می توان از بزرگان قرن سوم برشمرد.
نجاشی درباره او می گوید: «محمد بن حسن بن فروخ صفار، یکی از چهره های درخشان شیعه در شهر قم و شخصیتی مورد اطمینان و دارای ارزشی والا است که روایات او بر بسیاری از روایات ترجیح داده می شود. او تألیفات فراوانی نیز دارد».
شیخ طوسی در کتاب فهرست می فرماید: «محمد بن حسن صفار اهل قم می باشد. وی تألیفات فراوانی دارد. او نامه هایی به امام حسن عسکری علیه السلام فرستاده که آن نامه ها و جواب آن ها موجودند».
علامه حلی در کتاب خلاصه می فرماید: «محمد بن حسن بن فروخ، از چهره های سرشناس شیعه در شهر قم و مورد اطمینان است و شخصیتی عظیم الشأن است که روایات او برترند».
ابراهیم بن اسحاق، احمد بن ابوعبدالله برقی، احمد بن حسن بن علی بن فضال، احمد بن محمد بن ابونصر، احمد بن محمد بن مسلم، ایوب بن نوح، حسن بن علی بن فضال، علی بن ابراهیم.
احمد بن ادریس، علی بن حسین بن بابویه، احمد بن داوود بن علی، احمد بن محمد، سعد بن عبدالله، محمد بن جعفر مؤدب، محمد بن حسن بن ولید، محمد بن حسین، محمد بن یحیی عطار، محمد بن یعقوب کلینی و دیگر چهره های علم و دانش.
[ویکی شیعه] بصائر الدرجات (کتاب). بَصائِرُ الدَّرَجاتِ الکُبْری فی فَضائلِ آلِ مُحمّد مشهور به بصائر الدرجات، از منابع حدیثی شیعه، تألیف ابوجعفر محمد بن حسن بن فروخ صفار، معروف به صفار قمی (متوفی ۲۹۰ق) از اصحاب امام حسن عسکری(ع) و علمای مشهور در قرن سوم هجری قمری. این کتاب، اثری روایی با رویکرد کلامی است که احادیث آن درباره مسئله امامت، شناخت امام و فضائل ائمه اطهار (ع) است. بسیاری از بزرگان و عالمان دین، آن را توثیق و در شمار مصادر کتب خویش ذکر کرده اند.
محمد بن حسن بن فروخ صفار از یاران امام حسن عسکری(ع) بوده و از چهره های سرشناس اصحاب و راویان حدیث به شمار می آید. او را می توان از بزرگان قرن سوم هجری برشمرد.
سعد بن عبدالله قمی محدث هم عصر صفار نیز کتابی به همین نام داشته است که معمولا با کتاب بصائر الدرجات موجود متفاوت دانسته می شود. بنابر نقل شیخ طوسی این کتاب چهار جزء داشته است. خلاصه ای از این کتاب به قلم حسن بن سلمان الحلی بر جای مانده و با عنوان مختصر بصائر الدرجات به چاپ رسیده است.

💡 (--127) ملاحظه شود رواياتى كه مى فرمايد:رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم در بيمارى پايان عمر گرانمايه اش، اميرالمؤمنين عليه السّلام را فرا خواند و در مدت كوتاه هزار حديث، و يا هزار در از دانش را به آنبزرگوار آموخت كه هر كدام از آن، هزار در را مى گشايد. (يفتحكل حديث (باب ) الف باب.) بصائر الدرجات، ص 313 315، و بحار الانوار، ج22، ص 461، روايت 9.

💡 127) ملاحظه شود رواياتى كه مى فرمايد:رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم در بيمارى پايان عمر گرانمايه اش، اميرالمؤمنين عليه السّلام را فرا خواند و در مدت كوتاه هزار حديث، و يا هزار در از دانش را به آنبزرگوار آموخت كه هر كدام از آن، هزار در را مى گشايد. (يفتحكل حديث (باب ) الف باب.) بصائر الدرجات، ص 313 315، و بحار الانوار، ج22، ص 461، روايت 9.

💡 بصائر الدرجات، ص 128، و نيز ر، ك: بحار الانوار، ج 9، ص 111، ج 26، روايت 8،و ج 47، ص ‍ 35، روايت 33، و ج 92، ص 85، روايت 19، و ص 86، روايت 20 و 21، وص 89، روايت 32، و ص 101، روايت 76 و 77،

💡 889- ن. ك: ابوجعفر محمد بن الحسن بن فروخ الصفار، بصائر الدرجات الكبرىفى فضائل آل محمد(ع )، تقديم و تعليق و تصحيح محسن كوچه باغى، مؤ سسة الاعلمى،طهران، 1404 ق. صص 228 230.

💡 مؤ لف قدس سره: روايات در معناى محدث از ائمهاهل بيت (عليهم السلام ) بسيار زياد است، صاحب كتاب بصائر الدرجات و صاحب كافى وصاحب كنز و صاحب اختصاص و مؤ لف ينى ديگر آن روايات را در كتب خود آورده اند، درروايات اهل سنت نيز يافت مى شود.

💡 مؤ لف: در سابق يعنى در تفسير همين آيه از سوره اعراف توضيح معناى اين حديث گذشت، و اين معنا در كتاب بصائر الدرجات نيز از امام صادق و با سندنقل شده و كافى آن را از امام باقر و امام كاظم (عليهما السلام ) و فقيه آن را از امام هادى(عليه السلام ) در ضمن زيارت جامعه روايت كرده.