بالقسط
مترادفها
عادلانه، با انصاف
متضادها
ناعادلانه، به ناحق، با ظلم
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی قَائِمٌ: ایستاده -برپا -پا بر جا- ثابت قدم-قیام کننده (کلمه قیام بر وزن فیعال می باشدو قیام بر هر چیز به معنای درست کردن و حفظ و تدبیر و تربیت و مراقبت و قدرت بر آن است،چون قیام به معنای ایستادن است، و عادتا بین ایستادن و مسلط شدن بر کار ملازمه هست ودر فارس...
معنی قَوَّامِینَ: بسیار قیام کنندگان - بسیاربر پا دارندگان(کلمه قیام بر وزن فیعال می باشدو قیام بر هر چیز به معنای درست کردن و حفظ و تدبیر و تربیت و مراقبت و قدرت بر آن است،چون قیام به معنای ایستادن است، و عادتا بین ایستادن و مسلط شدن بر کار ملازمه هست ودر فارسی هم...
ریشه کلمه:
ب (۲۶۴۹ بار)قسط (۲۷ بار)
«قسط» مفهومش آن است که حق کسی را به دیگری ندهد، و به تعبیر دیگر «تبعیض» روا ندارد، و نقطه مقابلش آن است که حق کسی را به دیگری دهد.
«قسط» در لغت به معنای پرداختن سهم دیگری است، و لذا مفهوم دادگری در آن نهفته است.
جالب این که در سوره «یونس»، این کلمه تنها در مورد کسانی که عمل صالح دارند، و پاداش نیک دریافت می کنند گفته شده، و در مورد کیفر بدکاران عنوان نشده است; این به خاطر آن است که مجازات و کیفر، شکل در آمد و سهمیه ندارد، و به تعبیر دیگر: کلمه «قسط»، تنها متناسب پاداش نیک است، نه مجازات.
(به کسر-ق) عدالت. و آن از مصادری است که وصف واقع شوند مثل عدل گویند«رَجُلٌ قِسْطٌ» چنانکه گویند «زِیْدٌ عَدْلٌ» و آن در عدالت و ظلم هر دو بکار میرود «قَسَطَ الْوالِیُ قِسْطاً»یعنی حمکران به عدالت رفتار کرد «قَسَطَ قَسْطاً وَ قُسُوطاً» یعنی ستم کرد و از حق منحرف شد ولی قاموس و اقرب صریح اند در اینکه قسط به کسر اول به معنی عدل و به فتح آن به معنی ظلم و انحراف است... ایضاً قسط نصیبی است که از روی عدالت باشد، جمع آن اقساط است در آیه. ممکن است مراد نصیب باشد. قاسط: دراقرب الموارد گفته :آن از اضداد است و به معنی عادل و ظالم آید ولی طبرسی فرموده: قاسط به معنی ظالم و مقسط به معنی عادل است. قاسط در هر دو آیه به معنی منحرف از حق است. مقسطین به معنی عادلان میباشد. اِقْساط:از باب افعال به معنی عدالت است. راغب گفته: اقساط آن است که نصیب دیگری را بدهی و آن انصاف است لذا گفتهاند:. *** چنانکه گفته شده قسط از مصادری است که وصف واقع میشود، مفرد و جمع در آن یکسان است لذا در آیه. قسط صفت موازین آمده است یعنی در قیامت میزانهای عدالت مینهیم.
جمله سازی با بالقسط
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 امروز همه فهميدند اين را... كه اين مساله دخالت در امور سياسى از بالاترين مسائلى استكه انبيا براى او آمده بودند. قيام بالقسط و مردم را به قسط وارد كردن مگر مى شودبدون دخالت در امور سياسى ؟ مگر امكان دارد بدون دخالت در سياست و دخالت در اموراجتماعى و در احتياجات ملت ها كسى بدون اينكه دخالت كند، قيام بالقسط باشد؟((يقومالناس بالقسط)) باشد؟
💡 و جمله (فافتح بينى و بينهم فتحا) كنايه است از راندن قضاء ميان آن جناب و قومش،همچنان كه درباره اين قضاء به طور كلى فرموده: (ولكل امة رسول فاذا جاء رسولهم قضى بينهم بالقسط و هم لا يظلمون ).
💡 و نيز مى فرمايد: (ان الذين يكفرون بايات اللّه، و يقتلون النبيين بغير حق، و يقتلونالذين يامرون بالقسط من الناس، فبشرهم بعذاب اليم، اولئك الذين حبطت اعمالهم فىالدنيا و الاخره و ما لهم من ناصرين ) و آياتى ديگر.