استغفار از قضاوت عجولانه

[ویکی فقه] استغفار از قضاوت عجولانه (قرآن). استغفار (طلب آمرزش)، از ریشه غفران در اصل به معنای پوشیدن چیزی می آید که انسان را از آلودگی نگه دارد؛ بنابراین، استغفار، درخواست مصونیت از عذاب با گفتار و رفتار است.
یکی از داستانها حکمت آمیز قرآن کریم ماجرای قضاوت حضرت داود است که در سوره ص به استغفار داود- علیه السلام- از داوری عجولانه اش اشاره شده است:قال لقد ظـلمک بسؤال نعجتک الی نعاجه... و ظن داود انما فتنه فاستغفر ربه... • فغفرنا له ذلک... «(داوود) گفت قطعا او در مطالبه میش تو (اضافه) بر میش های خودش بر تو ستم کرده و در حقیقت بسیاری از شریکان به همدیگر ستم روا می دارند به استثنای کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده اند و اینها بس اندکند و داوود دانست که ما او را آزمایش کرده ایم پس از پروردگارش آمرزش خواست و به رو درافتاد و توبه کرد؛ و بر او این (ماجرا) را بخشودیم و در حقیقت برای او پیش ما تقرب و فرجامی خوش خواهد بود»
← دیدگاه تفسیر المیزان
۱. ↑ راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص۳۶۲.
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۳، ص۱۷۴، برگرفته از مقاله « استغفار از قضاوت عجولانه ».
...

💡 پس از قضاوت، نوبت به حكم كردن مى رسد، كيفيت حكم، بستگى به كيفيت محاسبه وقضاوت دارد و از آنجايى كه خداوند متعال بهترين حاسب و بهترين قاضى است، پس ‍بهترين حكم كننده نيز مى باشد. اين بهترين به اين معناست كه خداوندمتعال در حق كسى ظلم روا نمى دارد و در مورد هركس بر طبق اعمالش حكم مى كند و به طوركلّى هر معيارى كه براى بهترين بودن لازم است، در احكام الهى موجود است.

💡 روش تابع رفاه در کل روش خیلی کلی برای بیان رفاه اجتماعی است و به دلیل همین کلی بودن می‌تواند برای خلاصه‌کردن خصوصیات بسیاری از قضاوت‌های اخلاقی مورد استفاده قرار گیرد از سوی دیگر این روش در تصمیم اینکه ممکن است چه نوع قضاوت اخلاقی منطقی باشد کاربردی ندارد.

💡 گونه‌ای از دفاعیات بالا این است که، مسئله شر از قضاوت‌های احتمالاتی مشتق شده است از آن‌جا که بر این ادعا تکیه کرده است که، حتی پس از تعمق دقیق و سنجیده، آدمی نمی‌تواند دلیلی خیر برای وجود خدا و شر با هم ببیند. استنباط از روی این ادعا به سوی این گزاره کلی که می‌گوید شر غیر ضروری وجود دارد طبیعتاً استقرایی است و این گام استقرایی است که برهان قرینه‌ای را از برهان منطقی جدا می‌سازد.