جوانه زنی

{budding} [زیست شناسی-میکرب شناسی] نوعی تکثیر غیرجنسی ازطریق رویش یاختۀ جدید از کنار یاختۀ دیگر که بیشتر در مخمرها روی می دهد

جوانه زنی (بذر). جوانه زنی فرایندی طبیعی است که از بذرها یا اسپورها جوانه خارج می شود و گیاهان برگها، جوانه های برگی یا بخش های پیشرفتهٔ جدید تولید می کنند. در زمینهٔ تغذیه، این اصطلاح به معنای عمل جوانه زدن دانه جهت مصرف به صورت خام یا پخته شده گفته می شود. معنای اصطلاحی جوانه زدن همچنین می تواند به معنی چیزی که به طور ناگهانی ظاهر می شود باشد.

جوانه زنی (germination)
در گیاه شناسی، مراحل اولیۀ رشد دانه، هاگ، یا دانۀ گرده. دانه اگر از نظر رطوبت، نور و دما در شرایط محیطی مطلوب قرار گیرد و عواملی که به خفتگی۱ آن می انجامد برطرف شوند، جوانه می زند. فرآیند جوانه زنی دانه با جذب آب شروع می شود. در این فرآیند، ریشۀ رویانی۲ یا ریشه چه۳ معمولاً اولین اندامی است که خارج می شود. به دنبال آن، شاخۀ رویانی۴ یا ریزجوانه (پلومول)۵ ظاهر می شود. ذخایر غذایی، اعم از ذخایر موجود در آندوسپرم۶ یا لپه ها۷، برای تأمین مواد لازم برای دانه رست تجزیه می شوند. با ایجاد برگ های واقعی اولیه، جوانه زنی به پایان می رسد.
dormancyembryonic rootradicleembryonic shootplumuleendospermcotyledons

💡 تفاوت در ترکیب شیمیایی لایه‌های سطحی: اکثر پوشش‌ها و لایه‌های اکسیدی باعث به وجود آمدن تنش‌های کششی در سطح می‌شود که باعث کاهش زمان جوانه زنی می‌شود. اما فرایندهای سخت کاری مانند کربن‌دهی و نیتروژن‌دهی می‌تواند مرحله جوانه‌زنی را به تعویق بیندازد.

💡 در تست خستگی نرمالِ نمونه‌های صاف، حدود ۹۰ درصد صرف جوانه زنی ترک و تنها ۱۰ درصد باقیمانده در رشد ترک صرف می‌شود. اما در خوردگی خستگی، جوانه زنی ترک به وسیله خوردگی تسهیل می‌شود. به طور معمول در این حالت حدود ۱۰ درصد برای این مرحله یعنی جوانه زنی کافی است و ما بقی (۹۰ درصد)صرف رشد ترک می‌شود.

💡 تنش پسماند: بسته به اینکه کششی باشد یا فشاری، اثرات متفاوتی خواهد داشت. اگر کششی باشند، مضر هستند و جوانه زنی را تسریع می‌کنند. اما اگر فشاری باشد سرعت جوانه زنی را کاهش می‌دهند.

💡 استحکام بذر اندازه‌گیری کیفیت بذر است و شامل زنده ماندن بذر، درصد جوانه زنی، سرعت جوانه‌زنی و قدرت نهال تولید شده‌است.

💡 جو از لحاظ مقاومت به سرما، نسبت به گندم در ردیف پایین‌تری قرار می‌گیرد؛ بنابراین به نظر می‌رسد که کشت جوی پاییزه در مناطق سردسیر چندان اطمینان بخش نباشد. در مقایسه با سایر غلات، جو نسبت به شوری خاک، چه در مرحله جوانه زنی و چه در مراحل دیگر مقاوم تر است.