برگشت ناپذیر

{irreversible} [فیزیک] ویژگی فرایندهایی که نمی توان آنها را با تغییر بسیار کوچک شرایط خارجی وارونه کرد

💡 ۱. وجود چیزهایی که به نظر می‌آید فرایندهایی غیر قطعیتی و برگشت ناپذیر باشند.

💡 صفاتی که به‌ راحتی برگشت پذیر هستند با قطع درمان هورمونی باز می‌گردند.(قبل از جراحی) با این وجود برخی تغییرات ناشی از دریافت هورمون در مردان ترنس ممکن است در عرض چند هفته تقریباً برگشت ناپذیر شوند در حالی که زنان ترنس مجبورند ماه‌ها هورمون مصرف کنند تا تغییرات غیرقابل بازگشت حاصل شود.

💡 قضیه افت‌وخیز-هدر رفت ابزاری بسیار سودمند در فیزیک آماری است که برای تحلیل سیستم‌های ترمودینامیکی به کار می‌رود. این سیستم‌ها شامل اتلاف برگشت ناپذیر انرژی حاصل از نوسانات برگشت پذیر به گرما می‌باشد. این قضیه قابلیت استفاده در هر دو سیستم‌های مکانیک کلاسیک و مکانیک کوانتومی را دارا می‌باشد.