ابن زهره

ابن زهره. [ اِ ن ُ زُ رَ ] ( اِخ ) سیدعزالدین ابوالمکارم حمزةبن علی بن ابی المحاسن زهره حلبی. معروفترین دانشمند خاندان بنی زهره، فقیه شیعی. استادابن ادریس و شاذان بن جبرئیل. او را کتب بسیار است، ازجمله: غنیةالنزوع الی علمَی الاصول و الفروع. قبس الانوار. کتاب النکت در نحو و مقالات و رسائل مختلفه ( 511-585 هَ.ق. ). برادر ابوالمکارم موسوم به عبداﷲ ابوالقاسم نیز تصانیف کثیره داشت، از آنجمله: الغنیة عن الحجج و الادلّه که بین فقها معروف است و از آن بسیار نقل کنند و کتاب تجرید و تبیین المحجه و غیر آن.

معروفترین دانشمند خاندان بنی زهره فقیه شیعی

[ویکی اهل البیت] ابوالمکارم عزّالدین حمزة بن علی بن زهره معروف به ابن زهره، فقیه، اصولی، متکلم و نحوی، یکی از علمای بزرگ شیعه در قرن ششم هجری قمری است.
حمزه بن علی بن زهره، کنیه اش ابوالمکارم و معروف به سید ابوالمکارم ابن زهره است. می توان گفت این سید بزرگوار و عظیم الشأن از بزرگان شیعه و از عالمترین و معروف ترین عالمان خاندان ابن زهره است. وی فقیه، اصولی، متکلم، نحوی و از ثقات و نقیب سادات حلب و معروف ترین فرد این خاندان بوده است؛ تا آنجا که هرگاه «ابن زهره» بدون قرینه ای به کار رود مقصود اوست و کنیه ابن زهره انصراف به ایشان دارد.
عالمان و دانشمندن بزرگ و تراجم نویسان، همه از ابن زهره به نیکی یاد کرده اند سخن چند تن از ایشان را به عنوان نمونه می آوردیم: ابن شهر آشوب (488-585) آورده است: حمزه بن علی بن زهره الحسینی الحلبی، صاحب کتاب «قبس الانوار فی نصره العتره الاخیار» و «غنیه النوزع» فرد نیکویی است.
علامه حلی: حمزه بن علی بن زهره الحسینی الحلبی؛ سید سعید صفی الدین معد می گوید: کتاب قبس الانوار فی نصره العتره الاطهار و کتاب غیبه النزوع از اوست.
زبیدی صاحب «تاج العروس»: الشریف ابوالمکارم حمزه بن علی معروف به شریف الطاهر از فرزندان علی است. و ابن عدیم در «تاریخ حلب» می گوید: او فقیه و اصولی دقیق و اصحاب نظر از علمای امامیه می باشد.
در تفسیر «اعلام النبلا» آورده است: شریف حمزه بن زهره الاسحاقی الحسنی، ابوالمکارم سید بزرگوار و گران قدر و بزرگ مرتبه، دانشمند کامل و برجسته و مجتهد و صاحب تصنیفات نیکو، چندین کتاب تألیف کرده است.
شیخ حر عاملی درباره اش چنین آورده است: او شخصی فاضل و عالمی بزرگ مرتبه، مورد اعتماد است و تصنیفات زیادی دارد. دیگر بزرگان همچون قاضی نورالله مرعشی در «مجالس المومنین»، مرحوم علامه مجلسی، خوانساری، محدث نوری، مرحوم محدث قمی، مدرس تبریزی، و دیگر تذکره نویسان، همگی ابن زهره را عاملی سترگ و از فقیهان نامور و کتاب هایش را معتبر و مشهور دانسته اند. مخصوصاً کتاب گرانسنگ او «غنیه النزوع» را ستوده اند.
گفتار صاحب ریاض: ملا عبدالله افندی اصفهانی در مورد او گوید: «فقیه نامور، عالم بزرگوار، اصولی جلیل القدر، معروف به «ابن زهره» صاحب کتاب «الغنیه» که مشتمل بر اصول فقه و فروع آن بوده، از فقهای جلیل القدر و از بزرگان طایفه امامیه می باشد. او معاصر ابن شهر آشوب و از شاگردان او می باشد».
[ویکی فقه] ابن زهره (ابهام زدایی). ابن زهره ممکن است اشاره به اشخاص و شخصیت های ذیل باشد: • ابوعلی حسن بن زهره، ابوعلی حسن بن زهرة بن حسن بن زهره، فاضل، ادیب و شاعر• جمال الدین عبدالله بن زهره، ابوالقاسم جمال الدین، عبدالله بن علی بن زهره، فقیه، ادیب، برادر سیّد بن زهره• سیدابوالمکارم ابن زهره، حمزه بن علی بن زهره، کنیه اش ابوالمکارم و معروف به سیدابوالمکارم ابن زهره، از بزرگان شیعه و از عالم ترین و معروف ترین عالمان خاندان ابن زهره• علاءالدین علی بن زهره، علاءالدین، ابوالحسن، علی بن ابراهیم بن محمد بن علی بن حسن بن زهره، عالم امامی (متوفی ۷۵۵)• محیی الدین محمد بن زهره، ابوحامد، محیی الدین محمد بن عبدالله بن علی بن زهره، فقیه امامی (متولد بعد از ۵۶۴)
...

💡 «محقق حلی، شاگرد جد و پدر خویش، و سید فخار بن معد موسوی و ابن زهره بوده‌است این اشتباه است» زیرا محقق ابن زهره را که در ۵۸۵ درگذشته است درک نکرده‌است، بعید نیست که پدر محقق شاگرد ابن زهره بوده‌است.

💡 و اما گفتار برخى از علما مانند ابن زهره و ابن ادريس به اينكه اقامه حدود در زمان غيبتبايد تعطيل شود،(114) مردود مى باشد؛ چنانچه در بحث ((ولايت فقيه در اجراء حدود))خواهيم گفت. مضافا به اينكه اصل گفتار ثابت نيست.

💡 در جواهر فرموده: نظر شهيد اول و علم الهدى و ابن زهره نيز چنين است ولى بسيار ازفقهاء به جواز آن در هر مسجد جامع فتوى داده اند و از ابن ابىعقيل نقل است كه فرمود: الاعتكاف عند آلالرسول صلى الله عليه و آله وسلم لا يكون الا فى السماجد و افضله المسجد الحرام ومسجدالحرام و مسجدالكوفه (174)

💡 372- از ابن زهره و ابن ادريس نقل شده است كه گفته اند: ((اجراى حدود مخصوص اماممعصوم عليه السّلام است، يا كسى كه امام عليه السّلام او را مستقيماً براى اين كار نصبكرده باشد)). ولى ثبوت اين گفتار از ايشان معلوم نيست.