بلورشناسی

بلورشناسی. [ ب ُ ش ِ ] ( حامص مرکب ) شعبه ای از علم فیزیک که در آن از شکل بلورها بحث میشود. ( از دایرة المعارف فارسی ). فن شناسایی بلور. ( فرهنگ فارسی معین ).

فن شناسایی بلور.

بُلورشِناسی (crystallography)
بُلور
بررسی علمی بلورها. در ۱۹۱۲، کشف شد که تعیین شکل و ابعادِ الگوی اتمی تکرارشونده (سلول های واحد) در بلور، با عبور پرتوی ایکس از درون نمونه امکان پذیر است. این روش که پراش پرتو ایکس نام گرفت، آغاز شیوۀ کاملاً نوینی برای «دیدن» اتم ها بود. به این ترتیب، مشخص شد که بسیاری از مواد دارای سلول واحدیاند که تقارن کامل یک بلور را نشان می دهد. مثلاً در نمک خوراکی، سلول واحد مکعبی است. ساختار بلوری بسیاری از مواد، که حتی تصور نمی شد بلور باشند، با بلورنگاری پرتوی ایکس معین شد. مشاهده شده است که برخی از مولکول های زیستی خاص از قبیل پروتئینها و دی اِن اِی بلور تشکیل می دهند. این ترکیبات را اکنون با روش پراش پرتو ایکس بررسی می کنند. از دیگر کاربردهای بلورشناسی بررسی فلزات، آلیاژهای فلزی، سنگ ها، و خاک هاست.

💡 یکی از روش‌ها برای به‌دست آوردن مقدارِ این عدد روش‌های الکترو شیمیایی و بلورشناسی است. در روش بلورشناسی، مثلاً یک عنصر را در نظر می‌گیرند و سپس با دستگاه‌های دقیق ساختار عنصر، طول هر یک از اضلاع سلول واحد بلور و وزن اتمی عنصر و وزن حجمی آن را مشخص می‌کنند. سپس، به کمک یک عملیاتِ ریاضی می‌توان به عدد آووگادرو دست یافت.

💡 بلورشناسی روشی است که ساختار شیمیایی مواد را در سطح اتمی، توسط تجزیه بر طبق الگوهای پراش تابش پرتو الکترومغناطیس یا ذراتی که توسط اتم‌ها در مواد منحرف شده‌اند٬بررسی می‌کند.

💡 هر دو مطالعه بلورشناسی، دارای ۵۸ اتم در واحد سلول هستند. اتم‌های گوگرد در سه مکان غیر معادل، حاوی ۱۲، ۶ و ۸ اتم در واحد سلول قرار دارند. مطالعه بعدی یک اتم مس را در جایی که مطالعه قبلی یک اتم سدیم قرار داده بود قرار داد. داده‌های بیشتر در مورد ساختار و موضوعات دیگر این سنگ و همچنین مدل‌های سه‌بعدی از آن در دسترس است.

💡 روش ساختاربنیان یا داروپردازی مستقیم، روشی است که طی آن با درنظرگرفتن ساختار سه‌بعدی هدف زیستی، که معمولاً با کمک طیف‌بینی رزونانس مغناطیسی هسته‌ای یا بلورشناسی پرتو ایکس تعیین می‌گردد، به طراحی دارو پرداخته می‌شود.