برهان شفا

[ویکی نور] برهان شفا، ترجمه فارسی فن پنجم، از منطق شفای بو علی است. این ترجمه، توسط مهدی قوام صفری، به انگیزه آشنایی دانش جویان فلسفه، با یکی از بهترین متون فلسفه ی علم و بخشیدن دیدگاه جدیدی به آنان درباره بسیاری از ادعاها و نوآوری ها، صورت گرفته است.
ترجمه، پس از سپاس گزاری و دیباچه، به تبعیت از اصل، چهار مقاله دوازده، ده، نه و ده فصلی را در بر گرفته است. مترجم، در هر فصلی، نخست، بخشی از متن را ذکر کرده و به ترجمه آن پرداخته و سپس به سراغ بخش بعدی رفته است.
به گفته مترجم، محورهای اصلی ای که متن برهان شفا را تشکیل می دهند، عبارتند از: 1- تقسیم علم به تصور و تصدیق. 2- معنی برهان و انواع آن. 3- شرایط مقدمات برهان. 4- مسبوق بودن هر علمی به علم دیگر. 5- کیفیت نیل به مجهولات از طریق معلومات و ارتباط آنها. 6- ماهیت علم یقینی؛ یعنی مسئله تمییز علم از غیر علم. 7- مسئله استقراء، مشکل آن و راه حل آن و تفاوت آن با تجربه. 8- نقل برهان از علمی به علمی؛ یعنی مسئله تداخل علوم. 9- مسئله تمایز علوم. 10- فضیلت بعضی از اشکال قیاس بر بعضی دیگر. 11- ماهیت حد، محدودیت های آن و شرایط آن. 12- فرق علم و ظن. 13- سودمندی حس در اکتساب علم یقینی. 14- چگوگی وقوع غلط در انواع استدلال های منطقی. 15- چگونگی مشارکت حد و برهان. 16- معانی مختلف اعراض ذاتی و معنی آن در کتاب برهان. 17- معنی مناسبت مقدمات برهانی با استدلال برهانی. 18- متناهی بودن حدود اوساط در استدلال های موجبه و سالبه. 19- فرق اساسی علوم ریاضی با علوم غیر ریاضی و اینکه چرا ریاضیات، علمی یقینی محسوب می شود. 20- محدودیت های علوم تجربی. 21- چگونگی اکتساب حد. 22- چگونگی اکتساب مبادی اولی، انکار فطریت فلسفی. 23- سهم تقسیم و طبقه بندی اشیاء و موجودات در شناسایی آنها. 24- مفهوم کلیت در کتاب برهان و بنا بر این در حوزه علوم تجربی و تفاوت این مفهوم با مفهوم سور کلی. 25- مفهوم ضرورت در کتاب برهان و بنا بر این در حوزه علوم تجربی. 26- کیفیت اعطای لمیت و انیت مسئله ای واحد در دو علم مختلف و...
پاورقی های مربوط به توضیح مواضع مشکل از برهان شفا که از 1 تا 727، در متن ترجمه، شماره گذاری شده، در آخر کتاب به ترتیب شماره تفسیر شده است و فهرست مطالب، پس از آن واقع گردیده است.
مطالعه کتاب برهان شفا در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور]
[ویکی فقه] برهان شفا (ترجمه قوام صفری). کتاب «برهان شفا»، ترجمه فارسی فن پنجم، از منطق شفای بو علی است. این ترجمه، توسط مهدی قوام صفری، به انگیزه آشنایی دانش جویان فلسفه، با یکی از بهترین متون فلسفه علم و بخشیدن دیدگاه جدیدی به آنان در باره بسیاری از ادعاها و نوآوری ها، صورت گرفته است.
ترجمه، پس از سپاس گزاری و دیباچه، به تبعیت از اصل، چهار مقاله دوازده، ده، نه و ده فصلی را در بر گرفته است. مترجم، در هر فصلی، نخست، بخشی از متن را ذکر کرده و به ترجمه آن پرداخته و سپس به سراغ بخش بعدی رفته است.
گزارش محتوا
به گفته مترجم، محورهای اصلی ای که متن برهان شفا را تشکیل می دهند، عبارتند از:۱. تقسیم علم به تصور و تصدیق. ۲. معنی برهان و انواع آن. ۳. شرایط مقدمات برهان. ۴. مسبوق بودن هر علمی به علم دیگر. ۵. کیفیت نیل به مجهولات از طریق معلومات و ارتباط آنها. ۶. ماهیت علم یقینی؛ یعنی مسئله تمییز علم از غیر علم. ۷. مسئله استقراء، مشکل آن و راه حل آن و تفاوت آن با تجربه. ۸. نقل برهان از علمی به علمی؛ یعنی مسئله تداخل علوم. ۹. مسئله تمایز علوم. ۱۰. فضیلت بعضی از اشکال قیاس بر بعضی دیگر. ۱۱. ماهیت حد، محدودیت های آن و شرایط آن. ۱۲. فرق علم و ظن. ۱۳. سودمندی حس در اکتساب علم یقینی. ۱۴. چگوگی وقوع غلط در انواع استدلال های منطقی. ۱۵. چگونگی مشارکت حد و برهان. ۱۶. معانی مختلف اعراض ذاتی و معنی آن در کتاب برهان. ۱۷. معنی مناسبت مقدمات برهانی با استدلال برهانی. ۱۸. متناهی بودن حدود اوساط در استدلال های موجبه و سالبه. ۱۹. فرق اساسی علوم ریاضی با علوم غیر ریاضی و اینکه چرا ریاضیات، علمی یقینی محسوب می شود. ۲۰. محدودیت های علوم تجربی. ۲۱. چگونگی اکتساب حد. ۲۲. چگونگی اکتساب مبادی اولی، انکار فطریت فلسفی. ۲۳. سهم تقسیم و طبقه بندی اشیاء و موجودات در شناسایی آنها. ۲۴. مفهوم کلیت در کتاب برهان و بنا بر این در حوزه علوم تجربی و تفاوت این مفهوم با مفهوم سور کلی. ۲۵. مفهوم ضرورت در کتاب برهان و بنا بر این در حوزه علوم تجربی. ۲۶. کیفیت اعطای لمیت و انیت مسئله ای واحد در دو علم مختلف و...
وضعیت کتاب
پاورقی های مربوط به توضیح مواضع مشکل از برهان شفا که از ۱ تا ۷۲۷، در متن ترجمه، شماره گذاری شده، در آخر کتاب به ترتیب شماره تفسیر شده است و فهرست مطالب، پس از آن واقع گردیده است.

💡 وی در تفسیر شاگرد علی مشکینی بوده و کتاب‌های فلسفتنا و اقتصادنا نوشته سید محمدباقر صدر را نزد سید کاظم حائری فرا گرفت. در درس خارج فقه و اصول شاگرد استادانی چون آیت الله مرتضی حائری یزدی،آیت الله قافی یزدی،آیت الله محمد فاضل لنکرانی، حسین وحید خراسانی، میرزا جواد تبریزی بود. او دروس اسفار اربعه، برهان شفا، فصوص الحکم و تمهید القواعد را نزد عبدالله جوادی آملی و بخشی از اسفار را نزد مرتضی مطهری آموخت.

💡 مهدی قوام صفری (متولد ۱۳۳۹) دانشیار و مدیر سابق گروه فلسفهٔ دانشگاه تهران است. قوام صفری را می‌توان از جمله متخصصان فلسفهٔ یونان باستان در ایران به حساب آورد، عنوان پایان‌نامهٔ دکترای وی نیز «نظریهٔ صورت در فلسفهٔ ارسطو» است که از سوی انتشارات حکمت منتشر شده است. از دیگر آثار او می‌توان به ترجمهٔ برهان شفا اثر ابن سینا و ۹ جلد نخست تاریخ فلسفهٔ یونان (۱۸ جلد) اثر کی. دبلیو. سی. گاتری از منابع اصلی مطالعاتی فلسفهٔ یونان اشاره کرد. بیان شیرین و تقریر روان قوام صفری از مسائل و تاریخ فلسفه، جلسات درس او را به یکی از کلاس‌های جذاب و پرطرفدار در دانشگاه تهران تبدیل کرده است.