ابن ابی زینب

رجوع شود به:نعمانی، محمد بن ابراهیم (قرن ۳ق)

[ویکی فقه] ابن ابی زینب متکلم، مفسر و محدث شیعی است.
ابْن ِ اَبی زِینَب، ابوعبدالله محمد بن ابراهیم نعمانی، کاتب (د ۳۶۰ق /۹۷۱م )، متکلم، مفسر و محدّث شیعی.تاریخ تولد وی معلوم نیست.زادگاه او را برخی شهر نُعمانیه مصر یا یمن و یا حجاز دانسته اند،
حسن مامقانی، ج۲، ص۵۵، تتقیح المقال، نجف، ۱۳۵۲ق.
(۱) ابن ابی زینب، محمد، غیبت، ترجمه جواد غفاری، تهران، ۱۳۶۳ش.(۲) ابوغالب زراری، احمد، رساله آل اعین، به کوشش محمدعلی ابطحی، اصفهان، ۱۳۹۹ق.(۳) اردبیلی، محمد، جامع الرواة، بیروت، ۱۹۸۳م.(۴) افندی اصفهانی، میرزا عبدالله، ریاض العلماء، به کوشش احمد حسینی و محمود مرعشی، قم، ۱۴۰۱ق.(۵) حلی، حسن بن علی، رجال، به کوشش جلال الدین محدث ارموی، تهران، ۱۳۴۲ش.(۶) خوانساری، محمد باقر، روضات الجنات، بیروت، ۱۳۹۰ق.(۷) علامة حلی، حسن بن یوسف، خلاصة الافوال فی معرفة الرجال، تهران، ۱۳۱۱ق.(۸) غفاری، علی اکبر، مقدمه بر غیبت ابن ابی زینب.(۹) قمی، عباس، فوائد الرضویة، تهران، ۱۳۲۷ش.(۱۰) مامقانی، حسن، تتقیح المقال، نجف، ۱۳۵۲ق.(۱۱) مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، ۱۹۸۳م.(۱۲) نجاشی، احمد، رجال، به کوشش شیخ علی محلانی حائری، تهران، ۱۳۱۷ق.(۱۳) نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، تهران، ۱۳۲۱ق.(۱۴) صدر، حسن، تأسیس الشیعة، بغداد، ۱۳۷۰ق.

💡 تفسیر منسوب به جعفر صادق، روایات تفسیری با مضمون عرفانی است که روایاتش به صورت پراکنده در محافل صوفیان کوفه و بغداد بازگو می‌شده است. غیر از این تفسیر، تفسیر دیگری نیز به نام تفسیر نعمانی گزارش شده است که به تفسیر امام جعفر صادق نیز خوانده می‌شود. این اثر توسط ابوعبدالله محمد بن ابراهیم نعمانی معروف به ابن ابی زینب نگاشته شده است. مجلسی این اثر را از ابن ابی زینب در بحارالانوار گزارش کرده‌است. در متن تفسیر سلمی، روایات شیعی جز در یک باب، وجود ندارد؛ نویا در این خصوص معتقد است که یک تفسیر واحد با دو نگرش مختلف شیعی و سنی نگاشته شده‌است. در این تفسیر حدوداً ۳۵۰ روایت و ۳۱۰ آیه به کار برده شده است. این تفسیر با روایتی از جعفر صادق مبنی بر تقسیم آیات قرآن به چهار دسته عبارات، اشارات، لطایف و حقایق آغاز می‌شود. طبق این روایت، اشارات برای خواص، عبارات برای عموم، لطایف برای اولیاء و حقایق برای انبیاء بیان شده‌اند.