تخزنا

واژه «تُخْزِنا» واژه‌ای عربی است که از ریشه «خزی» گرفته شده و به معنای «ما را خوار مکن»، «ما را رسوا مساز» یا «ما را شرمنده و سرافکنده نگردان» به کار می‌رود. این واژه معمولاً در دعاها، آیات قرآن کریم و متون دینی دیده می‌شود و بیانگر درخواست بنده از خداوند برای حفظ آبرو، عزت و کرامت او است. هنگامی که فرد می‌گوید «تُخْزِنا»، در حقیقت از خداوند می‌خواهد که او را در دنیا یا آخرت گرفتار خواری، رسوایی و شرمندگی نکند و از قرار گرفتن در موقعیت‌های ذلت‌آور حفظ نماید. یکی از مشهورترین کاربردهای این واژه در قرآن کریم، دعای مؤمنان است که می‌گویند: «رَبَّنَا وَآتِنَا مَا وَعَدْتَنَا عَلَى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ»، یعنی پروردگارا، آنچه را به وسیله پیامبرانت به ما وعده داده‌ای عطا فرما و ما را در روز قیامت خوار و رسوا مگردان. در این آیه، مقصود از خواری و رسوایی، محروم شدن از رحمت الهی و قرار گرفتن در جایگاه شرمساری در برابر خداوند و بندگان او است. واژه «تُخْزِنا» علاوه بر معنای ظاهری، مفهومی عمیق و معنوی نیز دارد و نشان‌دهنده اهمیت حفظ عزت، شخصیت و آبروی انسان در فرهنگ اسلامی است. از این رو، این واژه بیانگر تمنای انسان برای برخورداری از کرامت الهی و رهایی از هرگونه ذلت، رسوایی و سرافکندگی در دنیا و آخرت به شمار می‌آید.